Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg – Medezeggenschap in servicewijken

0

  • Home » 
  • Woonzorgzones – actueel » 
  • Medezeggenschap in servicewijken

04-01-2007

Hoe worden cliënten betrokken bij de servicewijk? Zijn er goede voorbeelden van geïntegreerde manieren van inspraak in een servicewijk? Deze vragen aan het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg waren aanleiding voor een korte verkenning naar medezeggenschap in servicewijken. De resultaten zijn te lezen in het nieuwe artikel ‘Medezeggenschap anno nu’.

Formele en informele inspraak

De medezeggenschap in de wereld van wonen, zorg en welzijn is versnipperd. Klanten kunnen op verschillende manieren en momenten invloed uitoefenen op de gang van zaken rond wonen, welzijn en zorg. Via de cliëntenraad kunnen klanten die zorg ontvangen invloed uitoefenen op het beleid van de zorgaanbieder. Dit is sinds 1996 wettelijk geregeld via de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ). Huurders in een woonzorgcomplex of seniorenflat hebben inspraak via de huurderscommissies. Dit is sinds 1998 wettelijk geregeld in de Wet op het Overleg Huurder-Verhuurder. Gemeenten zijn verplicht om inspraakorganen in het leven te roepen. Zo zijn er bijvoorbeeld cliëntenraden sociale zaken, seniorenraden, platforms rond de Wmo en panels.

Hiaten en versnippering

Ondanks de vele, uiteenlopende vormen van medezeggenschap, kunnen er toch hiaten vallen wat de inspraak betreft, bijvoorbeeld omdat de zorg buiten de zorgvoorziening geleverd wordt. Er kan versnippering optreden door het naast elkaar functioneren van verschillende inspraakorganen. Procedures kunnen elkaar ook overlappen, waardoor de effectiviteit van de medezeggenschap belemmerd wordt.

In servicewijken of woonzorgzones kan de medezeggenschap gefrustreerd worden door het feit dat er niet één, maar uiteenlopende dienstverleners actief zijn en er geen ‘overall’ medezeggenschapsprocedure is. Ook gaat het in servicewijken niet specifiek om inspraak van zorgvragers maar is de gehele wijkbevolking als het ware partij in de medezeggenschap. Nieuwe manieren van wonen en zorg vragen wellicht om nieuwe procedures van medezeggenschap.

Aan het netwerk van projectleiders woonzorgzones van het Kenniscentrum is de vraag naar nieuwe vormen van medezeggenschap voorgelegd. Het vraagstuk wordt herkend maar niet eenduidig beantwoord. In een aantal projecten probeert men nieuwe vormen uit, in andere stroomlijnt men bestaande organen en in een groot aantal staat de uiteindelijke vormgeving van de inspraak nog niet vast. Het Kenniscentrum heeft Jeannet van Ganzewinkel gevraagd een aantal ervaringen te bundelen.

Van Trynwalden tot Helden

De verkenning langs enkele praktijkvoorbeelden rond medezeggenschap ging letterlijk van noord, de ‘mienskipsrie’ in Trynwalden in Friesland, tot zuid, het ‘leven in het dorp’ in Helden in Limburg. Hoe verschillend de voorbeelden ook zijn, twee dingen zijn duidelijk geworden. Ten eerste is de couleur locale bepalend voor het al dan niet slagen van een methodiek. Ten tweede zijn enthousiaste en vasthoudende mensen zeer belangrijk voor succesvolle inbreng.

Lees het artikel Medezeggenschap anno nu (pdf, 44 kb).

Meer informatie over medezeggenschap.

De LOC (Landelijke Organisatie Cliëntenraden) heeft het knelpunt van de medezeggenschap buiten de muren van zorginstellingen ook gesignaleerd. Vorig jaar publiceerde de LOC een vooronderzoek naar medezeggenschap van zelfstandig wonende zorgcliënten. Dat vooronderzoek geeft een goed beeld van de knelpunten die zich voordoen in de medezeggenschap van mensen die anders dan in de historisch gebruikelijke setting wonen. Dit voorjaar zal vanuit de LOC een brochure met tips en adviezen uitkomen rond opgedane ervaringen in de diverse pilots en onderzoeken. Lees meer.

De publicatie ‘Participatie bevorderd’ biedt een overzicht van VWS-gesubsidieeerde initiatieven van participatie van ouderen. Lees meer.