Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg – Woonsituatie verstandelijk gehandicapten

0

14-09-2006

De meeste verstandelijk gehandicapten in Nederland wonen in een voor hen geschikte woonvorm, aldus het Sociaal Cultureel Planbureau in het onlangs verschenen rapport ‘Juist beschermd. Determinanten van de woonsituatie van volwassen verstandelijk gehandicapten’.

Woonvormen

Het rapport gaat in op de verschillende woonvormen die er bestaan voor de 75.000 volwassen verstandelijk gehandicapten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen begeleid zelfstandig wonen (lichtste woonvorm), bij familie wonen, verzorgd wonen en beschermd wonen (zwaarste woonvorm). Hoe lichter de verstandelijke handicap, des te vaker mensen bij familie, begeleid zelfstandig of helemaal zelfstandig wonen. Zeer ernstig verstandelijk gehandicapten wonen vooral beschermd.

Factoren

Het SCP concludeert dat enkele factoren zeer bepalend zijn voor de keuze van het type huisvesting voor de verstandelijke gehandicapten:

  • de ernst van de verstandelijke beperkingen
  • gedragsproblemen
  • problemen met persoonlijke verzorging of zelfredzaamheid
  • overleden of afwezige ouders
  • hoger opgeleid ouders of ouders met een hoger inkomen

De eerste twee factoren zijn de meest invloedrijke.

Match

Het SCP heeft op basis van de bovenstaande eigenschappen bekeken welke huisvestingsvorm theoretisch het beste bij de cliënten past. Deze indeling komt voor 87% overeen met de feitelijke woonsituatie van de verstandelijk gehandicapte volwassenen.

Ruim 23.000 volwassen verstandelijk gehandicapten hebben intensieve zorg nodig. Zij wonen bijna allemaal ‘beschermd’, dat wil zeggen met zorg en ondersteuning die 24 uur per dag beschikbaar is. Bijna alle 27.000 volwassen verstandelijk gehandicapten die minder intensieve zorg behoeven, wonen in een ander type woonvorm.

Kanttekeningen en aanbevelingen

De onderzoekers hebben uit noodzaak gebruik gemaakt van cijfermateriaal uit 2000. In de tussenliggende jaren zijn waarschijnlijk minder cliënten verzorgd en meer cliënten (begeleid) zelfstandig of thuis gaan wonen. Het aantal cliënten dat beschermd woont, is waarschijnlijk gelijk gebleven. De onderzoekers kunnen niet aangeven of de match tussen kenmerken en beschermd wonen ondertussen verbeterd of verslechterd is. Wel geven ze aan dat, ondanks alle vernieuwingen in het zorgaanbod (kleinschaligere woonvormen), het karakter van beschermd wonen gehandhaafd moet blijven.

Meer informatie

  • Persbericht SCP
  • Publicatie ‘Juist beschermd’