Leerpunten van zorgorganisaties bij invoering Zorg op Afstand – Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg

0

In het programma ‘Zorg op afstand, dichterbij’ (2007-2010) werkten 20 lidorganisaties van ActiZ intensief samen bij de invoering van zorg op afstand. Zorg op afstand maakt het mogelijk cliënten veel beter te ondersteunen bij het managen van hun eigen leven. Daardoor kunnen zij langer zelfstandig blijven wonen. Een aantal deelnemende zorgorganisaties hebben hun leerpunten op een rijtje gezet. Deze ‘lessons learned’ kunnen dienen als ‘tips & tricks’ voor zorgorganisaties die ook zorg op afstand willen invoeren.

Hieronder volgt een korte samenvatting van de belangrijkste leerpunten. Onderaan deze pagina kunt u alle leerpunten per zorgorganisatie downloaden als pdf-bestand.

Goede voorbereiding

Een goede voorbereiding is het halve werk. Daar lijken alle deelnemende zorgorganisaties die hun leerpunten op papier hebben gezet, van overtuigd. Zuwezorg geeft aan dat een SWOT-analyse ‘kan helpen om te bepalen welke zaken kansrijk zijn om mee te beginnen’. ‘Op welke doelgroepen richten we ons? Met welke partners gaan we samenwerken?’ Zuidzorg zegt over de voorbereiding: ‘Bereid je goed voor. Welke techniek kies je: centraal of decentraal? Welk logistieke proces? Wat wil de cliënt? Welke diensten wil je aanbieden? Ga bij verschillende organisaties kijken die al zorg op afstand in huis hebben.’

Wie heeft de verantwoordelijkheid

Het is tevens belangrijk om bij de start van de invoering van zorg op afstand de verantwoordelijke personen binnen de zorgorganisatie aan te wijzen. Volgens Zuwezorg moet het management de kar trekken, en moeten tijdig procedures rondom registratie (inhoudelijk en uren) geregeld worden. Zuidzorg en Proteion Thuis zien er juist meer in als de regie bij aparte teams met aanspreekpunten komt te liggen. ZZG Zorggroep geeft aan dat het motiverend werkt om na de eerste experimenten de teams met het management te laten meedenken over de doelstellingen voor verdere ontwikkeling van zorg op afstand.

Heldere communicatie

Communicatie is bij de invoering van zorg op afstand van groot belang, zowel de interne als de externe communicatie. Zuwezorg merkt op dat van tevoren een realistisch beeld moet worden geschapen over zorg op afstand, ‘anders valt het snel tegen’. De teams die zich bezig houden met zorg op afstand, moeten ervaringen met elkaar blijven delen. ZZG Zorggroep: ‘Het thuiszorgteam en zorgcentrale waren van elkaar onvoldoende op de hoogte van de afspraken met de cliënt. Daardoor belden ze soms op eenzelfde avond vlak na elkaar. We hebben daarna de communicatie tussen de zorgcentrale en het thuiszorgteam verbeterd.’ Maar ook communicatie met externe partijen, zoals de leveranciers van de techniek en uiteraard met de cliënten, is heel belangrijk. Zuidzorg adviseert om te zorgen voor 1 logistiek aanspreekpunt voor alle interne en externe partijen.

Betrokkenheid en motivatie

Het succes van de invoering van zorg op afstand hangt ook af van de betrokkenheid en motivatie van medewerkers. Volgens Proteion Thuis dient betrokkenheid van medewerkers en management direct bij de start te gebeuren: ‘Start vanuit een heldere legitimatie door middel van een bestuurlijke visie, commitment vanuit het management, commitment vanuit de professionals en vraagsturing als leidend motief.’ Zuwezorg benadrukt het belang van betrokkenheid als volgt: ‘Betrek steeds optimaal alle medewerkers van het team, met name de wijkverpleegkundige, ook al heb je het wiel al uitgevonden. Voor hen is het wel nieuw.’ ZZG Zorggroep ziet wel wat in een bonus om medewerkers in de experimentele beginfase betrokken en gemotiveerd te houden.

Kennis van de techniek

Medewerkers die betrokken zijn bij de invoering van zorg op afstand, moeten weten wat er technisch mogelijk is. Volgens Zuidzorg is het belangrijk dat de verpleegkundige vaststelt wat een cliënt nodig heeft en welke techniek deze zorgvraag het beste beantwoordt. Dat kan alleen als de verpleegkundige weet wat er technisch mogelijk is. De benodigde kennis kunnen medewerkers opdoen door goede contacten te onderhouden met de techniekleverancier, maar ook door scholing en kennisdeling met andere teams en zorgorganisaties.