S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Uitgelicht: Inzendingen innovatieprijsvraag wonen en zorg

De innovatieprijsvraag i-Opener, een initiatief van KWH en Aedes, had in 2017 het thema wonen en zorg. In totaal zijn 23 projecten ingediend. De jury was verrast door het grote aantal, de kwaliteit en de grote variatie in onderwerp en aanpak van deze inzendingen. KWH en het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg hebben de inzendingen gebundeld ter inspiratie voor andere organisaties. Op deze pagina vindt u het overzicht van alle projecten. Ook kunt u via de links in de tekst projecten per thema of soort aanpak bekijken. 

Inspiratie uit inzendingen innovatieprijsvraag wonen en zorg

Drie hoofdthema's

In grote lijnen zijn er in de inzendingen drie hoofdthema’s te onderscheiden:

  • Ontmoeting, participatie, sociale verbondenheid
    Een heel groot deel van de inzendingen is gericht op het tegengaan van eenzaamheid en het bieden van mogelijkheden voor ontmoeting, nu ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Corporaties stellen bijvoorbeeld een gemeenschappelijke ruimte beschikbaar aan bewoners van een flat, een buurt of een dorp. Een deel van de inzendingen is gericht op participatie van kwetsbare groepen in de samenleving zoals ex-daklozen, bewoners met een GGZ-achtergrond, huurders met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Dit zijn nieuwe woonvormen met lichte begeleiding, vaak als tussenstap tussen geheel zelfstandig wonen en het wonen in een instelling.
  • Nieuwe woonvormen voor ouderen, tussen zelfstandig wonen en het verpleeghuis
    Inmiddels is duidelijk, dat ook voor ouderen woonvormen nodig zijn in het tussengebied tussen alleen en zelfstandig thuis wonen en wonen in een verpleeghuis. Er worden alternatieven ontwikkeld voor het verzorgingshuis. Verschillende ingediende innovaties richt zich op het aanbieden van nieuwe vormen van zelfstandig wonen met de mogelijkheid van zorg in de nabijheid, het verzorgingshuis 2.0.
    Om dit praktisch en financieel mogelijk te maken worden vaak verschillende woonvormen met meer en minder zorg, en voor verschillende doelgroepen gecombineerd. Dit levert een grote variatie op aan nieuwe woonvormen in dit tussengebied tussen zelfstandig wonen en het verpleeghuis. Een 'Magic Mix' wordt ingezet om jong en oud, dragend en vragend, kwetsbaar en vitaal, jong en oud met elkaar in contact te brengen in een inclusieve samenleving.
    Een andere vraag is, wat te doen met de leegkomende voormalige verzorgingshuizen. Met name woningcorporaties die van oudsher gespecialiseerd zijn in ouderenhuisvesting hebben plannen gemaakt voor het transformeren van zorgvastgoed.
  • Praktische oplossingen en technieken
    Een aantal corporaties heeft praktische oplossingen gepresenteerd om een woning aan te passen en zo geschikt te maken voor langer zelfstandig thuiswonende ouderen. Vooral corporaties in krimpgebieden staan voor de opgave zonder al te grote investeringen hun woningvoorraad seniorenproof te maken.
    Om knelpunten te inventariseren of de behoefte aan zorg en voorzieningen in de toekomst te kennen, worden nieuwe data-instrumenten ontwikkeld.

Aanpak

Bij een deel van de projecten gaat het niet om nieuwbouw of renovatie van woningen, maar om een andere aanpak, zoals een intensiever contact met de huurders. Medewerkers van de corporatie bezoeken hun oudere huurders en geven voorlichting over woningaanpassingen of domotica. Andere corporaties doen aan community building: zij stimuleren huurders om actief te worden en zo de leefbaarheid in een flat of buurt te vergroten.

Bijna alle ingediende innovaties zijn door woningcorporaties ontwikkeld in samenwerking met andere partijen. Een goede samenwerking, gebaseerd op een gedeelde visie, vinden de indieners van groot belang. De rol en actieve inbreng van huurders of meer in het algemeen vrijwilligers is bij veel ingediende projecten onmisbaar.

Voor het samenwerken met vrijwilligers of actieve huurders wordt vaak een vereniging of stichting opgericht, zodat zij als formele partner van de corporatie kunnen fungeren. Drie van de ingediende projecten zijn ontwikkeld naar aanleiding van een burgerinitiatief, en in verschillende andere is de buurt of het dorp nauw betrokken bij de innovaties.

Het gericht toewijzen van woningen komt vaak voor bij nieuwe woonvormen. Actieve huurders worden geworven door woningen toe te wijzen aan huurders die bereid zijn zich actief in te zetten voor hun wooncomplex of buurt. Ook krijgen woonverenigingen vaak zeggenschap over de toewijzing van woningen.

10-07-2018