S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Ruim baan voor niet-traditionele woonvormen

De provincie Noord-Brabant merkt een groeiende behoefte aan woningen voor kleinere huishoudens. Om aan deze vraag te kunnen voldoen zijn nieuwe woonvormen nodig. De provincie heeft het PON, kennisonderneming, gevraagd te onderzoeken welke belemmeringen initiatieven ervaren bij het realiseren van niet-traditionele woonvormen zowel binnenstedelijk als in het buitengebied.

Zorgvilla kleinschalig wonen, zorgcoöperatie Hoogeloon

Research community

Het PON is met een research community een week lang online in discussie gegaan met wethouders, ambtenaren, initiatiefnemers van niet-traditionele woonvormen (zowel bewonersinitiatieven als projectontwikkelaars) en deskundigen/adviseurs. Er hebben 31 mensen actief deelgenomen. Er is ingezoomd op wooninitiatieven in het buitengebied en initiatieven van wooncollectieven in binnenstedelijk gebied.

Rol en houding

Een van de belemmeringen die naar voren komt is de houding van de overheid. Deelnemers vinden dat gemeenten flexibel moeten omgaan met initiatieven waarbij bewoners zelf oplossingen bedenken. Zij vinden dat gemeenten initiatieven positief moeten waarderen en dan moeten kijken of het past en creatieve oplossingen moeten zoeken. Het gebeurt in de praktijk steeds meer maar lang niet overal.

Beperkende regelgeving

Ruimtelijke (provinciale) procedures staan nieuwe woonvormen vaak in de weg. Initiatiefnemers lopen aan tegen de strikte interpretatie van de kaders in de Verordening Ruimte, bestemmingsplannen en de ladder voor duurzame verstedelijking.

Ontwikkelingen kosten tijd

Het kost initiatiefnemers en gemeenteambtenaren tijd en inzet om te kijken hoe plannen binnen de regelgeving passen. Onbekendheid met het werken met burgerinitiatieven maken dat zij moeizaam tot stand komen. Het vraagt om een cultuurverandering. De nieuwe omgevingswet biedt kansen.

Locatie knelpunt

Daarnaast blijken het vinden van een locatie lastig. Medewerking van een gemeente is cruciaal. Soms zijn uitzonderingen nodig, zoals het wijzigen van de bestemming in ‘wonen’ of het toestaan van meer woningen op de locatie. Goede voorlichting is nodig want veel burgers weten niet wat het is en denken dat het alleen voor welgestelde mensen bedoeld is. CPO projecten hebben adequate begeleiding nodig. Deelnemers geven aan dat het ‘passend toewijzen’ een beperkende factor is. Zij zien graag dat corporaties weer ruimte krijgen om hun werk goed te doen. 

Financiering

Ook financiering is lastig. Initiatiefnemers van kleinschalige woonzorginitiatieven geven aan dat panden en locaties die te koop komen duur zijn. Particulieren hebben niet de middelen voor voorfinanciering. Banken vinden het te risicovol. Deelnemers aan het onderzoek hebben enkele suggesties voor creatieve oplossingen.

Gebiedsvisie en experimenteerruimte

Deelnemers hebben enkele aanbevelingen geformuleerd. Zij wijzen bijvoorbeeld op het belang van het hebben van een gebiedsvisie. Ook benadrukken zij dat het bieden van maatwerk belangrijk is. Ieder initiatief moet afzonderlijk worden bekeken. Tevens raden zij gemeenten aan om experimenteergebieden aan te wijzen of een pilotstatus toe te kennen.
Uit dit community onderzoek blijkt dat er voldoende mogelijkheden zijn om initiatieven mogelijk te maken. Kennis hierover ontbreekt vaak. Goede voorlichting en kennisuitwisseling is nodig.

U kunt het onderzoek downloaden: Ruim baan voor niet-traditionele woonvormen (pdf)

17-12-2018 11:43
E F