S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Onderzoek passend toewijzen: huurders zorgwoningen in de knel

Veel zorgaanbieders en woningcorporaties hebben zich de afgelopen jaren samen ingezet om woonzorgconcepten te ontwikkelen die inzetten op het overheidsbeleid van scheiden wonen en zorg. De sinds 2016 geldende regelgeving rond ‘passend toewijzen’ belemmert echter nieuwe én bestaande projecten. Dit blijkt uit een enquête van Aedes onder 158 corporaties. Bijna alle woningcorporaties hebben hun beleid aangepast om te zorgen dat mensen met lage inkomens de goedkoopste woningen krijgen (passend toewijzen). Ondanks hun inspanningen zien zij dat sommige huurders in de knel komen, zoals ouderen die naar een betaalbare zorgwoning willen.

Valbrug Medemblik. Foto: Joost Brouwers

Zorgwoningen duurder door extra aanpassingen

Zorgwoningen voor ouderen zijn vaak aangepast aan hun behoeften en daardoor wat duurder. Ouderen met een laag inkomen én eigen geld willen soms best wat meer voor zo’n woning betalen, maar corporaties moeten hen een woning onder de aftoppingsgrens toewijzen. De groep ouderen met vermogen is met 43% de grootste groep die in de knel komt door het passend toewijzen. Ook niet-huurtoeslaggerechtigden komen volgens corporaties in de knel. Voor hen zijn steeds minder woningen beschikbaar.

Betaalbare woningen

Woningcorporaties moeten sinds 2016 bij het toewijzen van sociale huurwoningen voldoen aan de passendheidsnorm. Aan minstens 95 procent van de huishoudens die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor huurtoeslag, moeten zij een woning onder de aftoppingsgrenzen toewijzen. Het idee hierachter is dat huurders, vooral die met een laag inkomen, een woning krijgen met een huur die past bij het inkomen. Bewoners hoeven dan minder aanspraak te maken op huurtoeslag en betaalbaarheidsproblemen doen zich minder snel voor. Dat is positief, betaalbaarheid is een belangrijk speerpunt van corporaties. Maar passend toewijzen heeft ook nadelen, merken de corporaties.

Zorgwoningen in de knel

Drie van de vier corporaties maken gedeeltelijk of volledig gebruik van de mogelijkheid om bij 5 procent van de toewijzingen af te wijken van de passendheidsnorm. Dat doen zij om huurders te helpen waarvoor anders geen geschikte woning beschikbaar is. Desondanks zien zij dat groepen huurders in de knel komen, zoals mensen die een zorgwoning nodig hebben. 40 procent van de corporaties zegt onvoldoende zorgwoningen onder de aftoppingsgrens te kunnen realiseren. Aedes gaf dit al meerdere keren aan bij de minister en stuurde 29 mei 2017 een brief aan de Tweede Kamer om de negatieve effecten van het passend toewijzen (nogmaals) onder de aandacht te brengen.

Oplossing nog niet in zicht

In 2015 al deden ActiZ, Aedes en het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg een oproep om (voorziene) problemen met passend toewijzen te melden. Dat heeft tot veel reacties uit het veld geleid, die zijn gebundeld door het Kenniscentrum. Ook onderzoek dat ActiZ en Aedes door ABF Research lieten doen, wees uit dat er voor zorgwoningen een lastige opgave ontstaat. Deze knelpunten zijn vervolgens aangegeven bij de Tweede Kamer en dit leidde in 2016 tot twee moties. In 2016 was er ook in de media aandacht voor de problematiek, onder andere in meerdere uitzendingen van De Monitor

Update 8 juni 2017 Kamerbrief: geen uitzondering passend toewijzen voor zorgwoningen

Op 8 juni is een brief naar de Tweede Kamer gestuurd waaruit blijkt dat er geen uitzondering komt op passend toewijzen voor zorgwoningen. Demissionair minister Plasterk concludeert dat 'de knelpunten van het passend toewijzen zeer specifiek en voornamelijk lokaal bepaald zijn. Dat betekent tegelijk dat deze op lokaal niveau zijn op te lossen zonder dat de betaalbaarheid van het wonen voor huishoudens met een inkomen onder de huurtoeslaggrens in zijn algemeenheid in het gedrang komt. Op lokaal niveau kan gebruik gemaakt worden van de hiervoor geschetste mogelijkheden, zoals het maken van prestatieafspraken met corporaties, een huurverlaging en de 5% ruimte voor uitzonderingen.' Uiteraard worden de komende tijd de signalen over mogelijke knelpunten nog wel gevolgd. Zowel ActiZ als Aedes blijven pleiten voor een goede oplossing bij zorgwoningen.

01-06-2017 15:08
E F