S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Zorgboerderijen, van aaibaarheid naar hoogwaardige voorziening

Zorgboerderijen bieden een waardevolle, kwalitatief hoogwaardige voorziening voor verschillende doelgroepen. Dat blijkt uit de studies van het Programma Landbouw en Zorg dat ZonMw van 2011 tot 2017 in opdracht van het ministerie van Economische Zaken heeft uitgevoerd. Het ministerie van VWS, de Federatie Landbouw en Zorg en de Taskforce Multifunctionele Landbouw werkten ook mee. 

Zorgboerderij de Port (Kelpen-Oler)

Doel programma: stimuleren kwaliteit zorglandbouw

Doel van het programma was om de kwaliteit van de zorglandbouw te stimuleren, onder andere door het effect van deze zorg (beter) te onderbouwen en de zorg- en landbouwsector dichter bij elkaar te brengen. In het programma is een maatschappelijke business case opgesteld, zijn vier effectstudies gedaan en een implementatieproject gesubsidieerd. In de recente publicatie wordt een reflectie gegeven op de resultaten, uiteraard gevolgd door aanbevelingen.

Vijf verschillende ‘kwaliteitsclusters’ bieden samen passende zorgplek

Zorgboerderijen bieden een waardevolle, kwalitatief hoogwaardige voorziening voor verschillende doelgroepen blijkt uit de studies. Dit geldt zowel voor boerderijen die dagbesteding aanbieden als voor de boerderijen met 24-uurszorg. Genoemde trends zijn dat de gemiddelde grootte van zorgboerderijen stijgt, en dat de vraag naar plaatsen op een zorgboerderij toeneemt. De soms nog aanwezige beeldvorming dat zorgboerderijen hun succes vooral aan hun ‘aaibaarheid’ te danken hebben, wordt weerlegd. Zorgboerderijen beschikken over vijf verschillende ‘kwaliteitsclusters’ die tezamen een passende zorgplek bieden. De vijf clusters zijn: persoonsgerichte begeleiding, sociale contacten en steun, zinvolle en diverse activiteiten en werkzaamheden, groene omgeving en huiselijke omgeving.

Tussen 1100 en 1200 zorgboerderijen

In Nederland is er nog geen sluitende registratie van zorgboerderijen. De Federatie Landbouw en Zorg, de branchevereniging voor de sector landbouw en zorg, schat het aantal zorgboerderijen in 2017 op 1100 tot 1200. Bij de federatie zijn rond de 820 boeren aangesloten. Ruim 700 boerderijen beschikken over het kwaliteitskeurmerk dat de Federatie Landbouw en Zorg heeft ontwikkeld.

Actiever, meer sociaal contact en vaker buiten

Binnen het programma is ook onderzoek gedaan naar zorgboerderijen gericht op mensen met dementie. De observaties lieten zien dat bewoners van zorgboerderijen actiever zijn, meer sociaal contact hebben, en vaker buiten komen in vergelijking tot reguliere verpleeghuizen. Deze factoren hebben een positieve invloed op de kwaliteit van leven van bewoners. De kwaliteit van geleverde zorg is wel vergelijkbaar met reguliere verpleeghuizen.

Zorgboerderijen nu onderdeel brede zorgpalet

Al met al is met dit programma de positie van zorgboerderijen binnen het zorglandschap versterkt - zorgboerderijen staan niet meer apart, maar worden als een onderdeel van het brede zorgpalet beschouwd. Over en weer is ook gebleken dat de zorg- en landbouwsector van elkaar kunnen leren. De identificatie van (clusters van) kwaliteiten in de zorglandbouw (zoals prikkelarme omgeving en het ritme van de boerderij) draagt bijvoorbeeld bij aan de kwaliteit van zorg in de zorg- en in de landbouwsector.

Aanbevelingen voor vervolgonderzoek

In het programma worden aanbevelingen gedaan voor vervolg onderzoek, bijvoorbeeld gericht op (meer) inzicht in de werkingsmechanismen en effecten van zorgboerderijen, de diversiteit aan zorgboerderijen (onder andere naar doelgroep), de kwaliteit van zorg op een zorgboerderij, de lange termijn effecten van zorgboerderijen op verschillende doelgroepen, de kosteneffectiviteit van zorgboerderijen en het (door)ontwikkelen van innovaties in de landbouwzorg.

Download het rapport 'Programma Landbouw en Zorg, 2011 - 2017' (pdf)

05-03-2018 09:30