S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Wereldhuis Boxtel, een huis voor wereldburgers

Het is een bijzonder gezicht: oudere dames gehuld in religieuze kleding schuifelen achter hun rollator aan, passeren een riksja die in de hal staat, terwijl een grote moslim familie binnenkomt. Verschillende culturen komen samen in het Wereldhuis maar geen enkele religie domineert. 'Het is de bedoeling dat iedereen zich hier thuis voelt', aldus Jan Kees Metz, directeur Zorg & Services bij de Brabantse zorgorganisatie Zorggroep Elde.

Wereldhuis Boxtel. Foto: Bart van Overbeeke
Foto's: Bart van Overbeeke

Plek voor mensen uit diverse culturen

In het voormalige kloosterverzorgingshuis de Molenweide in Boxtel wonen sinds augustus 2017 bewoners van de locaties Şefkat (voor ouderen van Turkse en Marokkaanse komaf), Nieuw Beekvliet (ouderen uit voormalige, overzeese gebieden) en Molenweide (zusters en paters van verschillende congregaties) samen in het Wereldhuis. Iedere groep heeft een eigen inrichting. Het Wereldhuis heeft 124 appartementen, verdeeld over vijf woonlagen. De grootte van de appartementen varieert van 23 tot 46 m2. Er zijn 60 verpleeghuisplaatsen voor mensen met dementie en 20 plaatsen voor mensen die vanwege lichamelijke beperkingen zijn aangewezen op intensieve zorg. Daarnaast biedt zorggroep Elde verzorgd wonen aan: er zijn 44 woon-zorgappartementen voor mensen die graag beschermd wonen, maar nog grotendeels zelfstandig zijn. Ook is er dagopvang voor de Indische groep en voor de niet-westerse migranten.

Lichtjesfeest, Suikerfeest en Kerstmis

Zorggroep Elde is gespecialiseerd in leefstijlgerichte en cultuurspecifieke zorg. 'Iedereen is welkom', zegt Metz. 'Elke bewoner krijgt ruimte om zijn of haar religie te beleven. We willen dat mensen het leven zoals zij gewend zijn kunnen voortzetten. Dat ze mogen zijn wie ze zijn. We willen eigenheid en diversiteit in één huis verbinden. Zo vieren ze samen het Lichtjesfeest, Suikerfeest en Kerstmis. ‘Het was een fikse operatie', vertelt Metz. 'Het oude huis is flink verbouwd. Er zijn ook wat innovaties aangebracht, zoals 80 flexibele badkamers. Deze badkamers zijn klein maar kunnen door een draaiwand uitklappen waardoor zij groot genoeg zijn om zorg te verlenen. Het huis bevindt zich nog volop in de opstartfase. Ook zijn er nieuwe teams gevormd met mensen uit diverse culturele achtergronden. 'Het belangrijkste is dat zij interesse hebben in culturen en openstaan voor allerlei religies en overtuigingen.

Verhuizen naar verpleeghuis taboe

'Het moeilijkste is om mensen met een moslim achtergrond te bereiken. We hebben nu 14 bewoners maar nog 6 plaatsen beschikbaar. Het is een taboe in deze cultuur om naar een verpleeghuis te verhuizen. Dat leidt soms tot schrijnende situaties als ouderen heel lang thuis verzorgd worden. Onbekendheid, schaamte, het speelt allemaal een rol, maar het zal wel langzamerhand veranderen. Er wonen nu mensen uit Afghanistan, Iran, Turkije en Marokko op de groepen. Zij delen de taal en de religie. De imam komt regelmatig langs en legt verbindingen tussen de mensen. Een ander knelpunt is de technologie. 'We werken met leefcirkels en dat vraagt nog wel wat aanpassingen. Toch zijn de meeste kinderziekten wel verholpen.'

Wereldhuis Boxtel. Foto: Bart van Overbeeke

Aansluiten op wensen en gewoonten bewoners

Het huis stamt uit de jaren zeventig en in die tijd hadden de huizen veel extra ruimten. Deze ruimten komen goed van pas in het wereldhuis. Zij fungeren als tuinkamer, gebedsruimte, vergaderruimte of relaxplek. De geuren, kleuren, muziek en inrichting passen helemaal bij de cultuur en stijl van de verschillende groepen Op de gangen van de verschillende afdelingen prijken paspoppen met kleding afkomstig uit de desbetreffende cultuur. De Indische groep -met vijftien bewoners- heeft bijvoorbeeld een gamelan staan en zijn er op verschillende manieren elementen uit de cultuur te vinden. Op iedere afdeling wordt passend bij de wensen en gewoonten van de bewoners gekookt. Er is beneden een community keuken waar familieleden zelf kunnen koken en in een mooie ruimte kunnen genieten van de maaltijd.

Mengen van culturen: passen, meten en begrip tonen

'Natuurlijk is er ook wel wat onbegrip tussen bewoners. Maar het valt enorm mee. Mensen staan open voor elkaar. Toen de eerste Turkse bewoners kwamen, hebben de religieuzen hen in het Turks welkom geheten. Zij hadden speciaal Turkse lessen gevolgd. Dat is toch geweldig mooi?', lacht Metz. De meeste zusters hebben een werkend leven als missiezuster in het buitenland achter de rug en zijn gewend met verschillende culturen om te gaan. Een aantal spreekt goed Frans en dat is erg fijn voor bijvoorbeeld een Algerijnse bewoner. Het mengen van culturen is verrassend makkelijker dan we soms denken. Het is een kwestie van passen en meten, begrip tonen en verwonderen. De Indische groep is aan het krimpen net als het aantal religieuzen. Zorggroep Elde staat open voor iedere cultuur dus iedere groep kan aankloppen. In het voorjaar van 2018 vindt de officiële opening plaats.

Op 31 januari organiseert het Leids Congres Bureau de studiedag 'Cultuursensitieve Ouderenzorg'. Kenniscentrum Wonen-Zorg adviseur Yvonne Witter geeft daar een lezing over het groeiend aantal woonzorg- initiatieven in Nederland van en voor oudere migranten.

04-01-2018