S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Woongemeenschappen 'cadeautjes voor de samenleving'

Wie een woongemeenschap wil opzetten heeft een lange adem nodig. En dat terwijl samen wonen goed is voor het welzijn van ouderen. Verschillende organisaties die woongemeenschappen steunen, organiseerden daarom op 3 oktober in de Mozes en Aaronkerk te Amsterdam het symposium ‘Gezellig maakt gezond’. Hier werd ook het boek ‘Verhalen van veerkracht’ gepresenteerd. Vol interviews met oudere migranten die zich door hun woongemeenschap prettiger en minder eenzaam voelen. 

Symposium woongemeenschappen - opening met tai chi
De middag begint met een demonstratie tai chi door mevrouw Liu. Iedereen komt in beweging, terwijl zij laat zien dat oudere migranten in alle opzichten veel kracht hebben. Dat is ook wel nodig als je een woongemeenschap wilt vormen. Het kost soms zeven tot negen jaar. Dat moet sneller kunnen, vinden de organiserende partijen Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, ActivAge, Stichting het R.C. Maagdenhuis en Coalitie Erbij. Vandaar dit symposium.

Wees nieuwsgierig

Wendela Gronthoud, directeur van de Amsterdamse welzijnsorganisatie CABO ziet dat sommige oudere migranten eenzaam zijn. Het hebben van een smalle beurs kan eenzaamheid bevorderen. Maar ook het verspreid wonen van familieleden. Zij benadrukt dat een groot deel van de oudere migranten worstelt met het vinden van de juiste verhouding met hun kinderen. In hun hart verlangen zij naar bezoek van hun (klein)kinderen, maar in hun hoofd weten ze dat zij niet dagelijks kunnen komen. Tegelijkertijd ziet zij dat veel oudere migranten actief zijn, bijvoorbeeld als vrijwilliger, en dat dit hen goed doet. Het biedt hen mogelijkheden zich te ontwikkelen. Voor professionals heeft zij nog een goede tip: wees nieuwsgierig en probeer je te verplaatsen in een ander.

Symposium woongemeenschappen - Wendela Gronthoud

Verbinding

Harry Moeskops, bestuurder van de Amstelring Osiragroep en aanwezig als panellid merkt dat bij het tot stand komen van woongemeenschappen het vinden van een geschikte locatie het allergrootste probleem is. “Iedereen wil wel in Amsterdam wonen.” Omdat er geen nieuwbouw mogelijk is momenteel, is het belangrijk te kijken naar de bestaande woningvoorraad. Wat is er al? Hoe kunnen we het gebruiken? Titus de Jong, directeur van het Maagdenhuis, geeft aan dat hij met zorgorganisatie Cordaan ook de mogelijkheden van hergebruik van bestaand vastgoed bekijkt. Hij gaat graag met Amstelring hierover in gesprek. Sabine Vijge van Rentre Wonen en aanwezig als deelnemer aan de bijeenkomst ziet belemmeringen in de verbinding tussen professionals en bewoners. “Vaak is niet helder welke wensen bewoners hebben.” Deelnemers geven aan dat ze graag met haar van gedachten wisselen hierover.

Minder eenzaamheid

Freddy May, coördinator van het NOOM, Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten, refereert aan de titel van het symposium: ‘Gezellig maakt gezond.’ Hij vindt woongemeenschappen kansrijk, omdat ze de druk op de mantelzorg verlichten en eenzaamheid kunnen voorkomen of in ieder geval verminderen. Radia Elgarbi van architectenbureau Remake vindt het belangrijk dat mensen vanaf het begin worden betrokken bij het proces van bouwen of inrichten van de gemeenschap. “Mensen zijn realistisch in hun wensen. Ze willen echt geen gouden kranen.” Rachida Oucheikh van corporatie TIWOS zegt: “Wij, als corporatie, vinden het belangrijk dat mensen zich thuis voelen.” Zij adviseert bewoners om goed in kaart te brengen wat hun behoefte is. Zij merkt dat het prettig is voor de bewoners als er vanuit een stichting ondersteuning komt om de woongemeenschap te vormen. Najia Aabid van Kenniscentrum voor gemeenschappelijk wonen, Woonsaem, beaamt dit en vertelt over de module die ActivAge heeft ontwikkeld voor Woonsaem om professionals op te leiden om bewoners te ondersteunen.

Symposium woongemeenschappen - forum

Durf en sensitiviteit

Simon Zwart van de LVGO, Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk Wonen van Ouderen ziet een stijging in het aantal woongemeenschappen. Een groot probleem is de betaalbaarheid, zoals bij alle huurwoningen. Hierdoor dreigt gemeenschappelijk wonen moeilijker bereikbaar te worden voor lagere inkomens. Iets waar veel oudere migranten mee te maken hebben.
Deelnemers geven aan dat het prettig zou zijn als de corporatie en de gemeente met de bewoners meedenken, zich soepel opstellen en bewoners actief ondersteunen om gemeenschappelijk wonen mogelijk te maken. Alle partijen hebben per slot van rekening voordeel bij woongemeenschappen. Mensen blijven langer zelfstandig, krijgen makkelijker informele hulp en zijn minder eenzaam. Gezien deze positieve gezondheidseffecten vraagt Jetty Voermans, deelneemster aan dit symposium, zich af waarom zorgverzekeraars niet meer investeren in woongemeenschappen. “Zij investeren ook in Becel”, aldus Voermans. Kees Penninx van bureau ActivAge vindt dat er veel meer creativiteit nodig is in de tussenfase, dus tussen zelfstandig thuis wonen en het verzorgingshuis. Er is meer mogelijk. “De tijd van ‘one size fits al’ is echt voorbij.”Het wonen in een woongemeenschap is een goede oplossing voor sommigen. Aan de vraagkant is meer durf nodig om wensen te uiten en aan de aanbodzijde meer creativiteit en sensitiviteit voor burgerinitiatieven zoals startende woongemeenschappen.

Symposium woongemeenschappen - presentatie boek 'Verhalen van veerkracht'

Het boek Verhalen van Veerkracht laat de meerwaarde van woongemeenschappen zien. Kees Penninx en Yvonne Witter, auteurs van het boek, geven aan dat woongemeenschappen cadeautjes zijn voor de samenleving. “Sinds ik in een woongemeenschap woon, heb ik het te druk om eenzaam te zijn”, zegt mevrouw Chan van de Chinese woongemeenschap. De geïnterviewde oudere migranten zijn aanwezig op het symposium en erg blij met het boek. “Ook voor mijn kinderen is dit een mooi verhaal”, zegt mevrouw Bimmermann van de Indische woongemeenschap.

Een andere jas

Het meest genoten deze hoofdrolspelers uit het boek echter van de verhalenverteller Hüsnü Uysal. Deze voormalige muzikant uit Turkije sloot het symposium af met een prachtig verhaal; zíjn eigen levensverhaal. Toevallig was de Mozes en Aaronkerk waar dit symposium plaatsvond, ook de plek waar hij zijn eerste dagen doorbracht toen hij begin jaren 70 in Nederland aankwam. Hij herinnert zich nog de geur en de aanblik van de talloze slaapzakken van de gastarbeiders.
Nu staat hij hier weer, maar dit keer als verhalenverteller. Hüsnü vertelt dat hij uit zijn eenzaamheid is gestapt en daardoor zijn vrijheid heeft gekregen. “Een andere cultuur leren is alsof je een andere jas aantrekt. Maar ik heb ook nog een tweede jas, die van mijn oorspronkelijke cultuur.” De hoofdrolspelers uit het boek herkennen het en knikken aan één stuk door. Het ervaren en voelen van herkenning is een van de ingrediënten die wonen in een woongemeenschap tot een succes maakt. Tot een cadeau. Hoog tijd dat we dit cadeau als samenleving uitpakken!

Verslag van Kees Penninx en Yvonne Witter

11-10-2013

Meer informatie

  • Boek 'Verhalen van veerkracht'
  • In januari start ActivAge met een training voor professionals in wonen, zorg en welzijn die een (startende) woongemeenschap van ouderen willen begeleiden bij het proces van droom tot realisatie. De eerste training zal als pilot worden gegeven in de provincie Gelderland. Belangstelling? Stuur een mail naar info@activage.nl.

Stel een vraag


Yvonne Witter
Adviseur Kenniscentrum



Penny Senior
Adviseur Kenniscentrum