S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Bewonersinitiatieven willen 'Duty to Involve' voor gemeenten

De verplichting om bewonersinitiatieven te betrekken bij sociaal beleid is één van de concrete actiepunten in het Actieprogramma Zorgzame Gemeenschappen dat op 17 mei wordt overhandigd aan minister Hugo de Jonge (VWS). Dit gebeurt tijdens de 1e NATIONALE DIALOOG Gemeenschapskracht te Utrecht.

Bewoners nemen zelf verantwoordelijkheid

Overal in het land nemen bewonersinitiatieven zelf verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid in hun dorp of wijk, door ondersteuning, welzijn, zorg en wonen te organiseren. Het lokale netwerk, zelfvertrouwen en zelfbewustzijn van betrokken bewoners leidt tot nieuwe oplossingen voor het groeiende probleem van de zorg voor ouderen en andere kwetsbare inwoners. Inmiddels zijn er meer dan 500 initiatieven bekend (zorgcoöperaties, stadsdorpen of noaberzorgpunten, hoe ze zich ook noemen) en jaarlijks komen er zo’n 100 initiatieven bij. Zij vormen een landelijk netwerk onder de naam Nederland Zorgt Voor Elkaar (NLZVE).

Knelpunten bewonersinitiatieven verkend

NLZVE heeft een uitgebreide verkenning gedaan onder bewonersinitiatieven naar aanleiding van een eind 2015 aangenomen Tweede-Kamermotie, waarin de toenmalig staatssecretaris Van Rijn (VWS) gevraagd werd om knelpunten waar burgerinitiatieven tegen aanlopen in kaart te brengen en met een actieagenda te komen om deze op te lossen.

Samenleven en zorg voor elkaar opnieuw vorm geven

Het Actieprogramma Zorgzame Gemeenschappen (pdf) dat naar aanleiding hiervan is opgesteld formuleert drie acties: ten eerste een oproep aan ons allen om het samenleven en de zorg voor elkaar weer opnieuw vorm te geven, met de buurt als de nieuwe ‘zuil’: de buurt of het dorp is wat mensen bindt. Verleg de nadruk van zelfredzaamheid naar samenredzaamheid. Organiseer zorg en ondersteuning kleinschalig, dichtbij en vertrouwd, en werk hierin nauw samen met lokale bewonersinitiatieven.

Neem bewoners serieus

De tweede actie is gericht aan de ‘systeemwereld’ (overheden, welzijns- en zorginstellingen): maak het voor bewoners gemakkelijker om dingen voor elkaar te krijgen. Vereenvoudig regels en procedures, maar vooral: neem bewoners serieus. Het Right to Challenge moet toegankelijker worden én minder vrijblijvend - het eerdergenoemde Duty to Involve. Ook het eenvoudiger beschikbaar komen van maatschappelijk kapitaal voor bewonersinitiatieven is een wens van de bewoners.

Maak maatschappelijke impact zichtbaar

De derde actie richt zich op de bewonersinitiatieven zelf: zorg voor een duurzame organisatie, onderlinge verbinding, kennisdeling en ontwikkel nieuwe vormen van governance met behoud van identiteit. En maak je maatschappelijke impact zichtbaar.

Toenemende belangstelling bij politiek en bestuur

Minister Hugo de Jonge (VWS) heeft toegezegd het Actieprogramma snel naar de Tweede Kamer te sturen. Jan Smelik, algemeen coördinator van NLZVE: 'Voor een duurzame ouderenzorg hebben we de onderlinge zorg en ondersteuning van bewoners hard nodig. Gelukkig is er toenemende belangstelling bij politiek en bestuur voor deze nieuwe beweging, maar de huidige cultuur en procedures sluiten vaak niet aan. We moeten nog een flink emancipatieproces door. Wij gaan ons daar de komende jaren hard voor maken.'

17-05-2018 16:00

Stel een vraag


Daniëlle Harkes
Manager Kenniscentrum



Yvonne Witter
Adviseur Kenniscentrum