Bouw- en transformatieopgave – transformatie verzorgingshuizen – Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg

0

De Beleidsbrief Investeren voor de toekomst van VROM en VWS (september 2003) is gebaseerd op een scenario waarbij tot het jaar 2015 het aantal plaatsen in verzorgingshuizen afneemt met 50%. In het Actieplan (Word-document, 155 kb) van beide ministeries van juli 2004 is zelfs sprake van 50 tot 70%. De afgelopen jaren zijn de ontwikkelingen echter niet zo snel gegaan. Oorzaken daarvoor zijn onder andere de toenemende zorgzwaarte van de bewoners van verzorgingshuizen, problemen met de boekwaarde van te slopen of te renoveren huizen, en de lage bouwproductie van ouderenwoningen die een alternatief moeten bieden.

antoniegaarde_1-7784465 johannahuis2_1-6787164

Keuze

Arcares (nu: Actiz) presenteert in het rapport ‘De toekomst van het verzorgingshuis’(nov 2004) een overzicht van de keuzemogelijkheden van verzorgingshuizen bij het ontwikkelen van hun toekomstvisie. Het betreft zowel de keuze van doelgroep en zorgarrangement als de toekomst van het gebouw. Lees rapport (pdf, 354 kb)

Voor de toekomst van het gebouw zijn verschillende mogelijkheden:

  • Handhaven van de intramurale voorziening

sloop met vervangende nieuwbouw of renovatie, vaak met vermindering van capaciteit en aanpassing voor een doelgroep met een zwaardere zorgbehoefte. Het verzorgingshuis wordt een verzorgingshuis met aanleunwoningen en/of een verpleegunit of het verzorgingshuis wordt een verpleeghuis. In het rapport Verpleging in verzorgingshuizen (pdf, 144 kb) worden praktijkervaringen beschreven met het (gedeeltelijk) ombouwen van verzorgingshuizen tot verpleegvoorzieningen.

  • Sloop en vervangende nieuwbouw van zelfstandige woningen met zorginfrastructuur

Het verzorgingshuis wordt een woonzorgcomplex met scheiding van wonen en zorg. Zie ook: woonzorgcomplexen

Integratie in een wijk (woonzorgzone) met (gedeeltelijke) decentralisatie van capaciteit en zorgverlening vanuit een multifunctioneel zorg- en dienstencentrum.

Vaak wordt gekozen voor een combinatie van deze oplossingen.

st-20franciscus_1-7568043 torendael_1-3274754

Onderzoek naar proces van transformatie

Het Kenniscentrum Wonen-Zorg heeft in 2004 onderzoek laten doen naar de ervaringen die in vier transformatieprocessen van verzorgingshuizen zijn opgedaan door de betrokken zorgorganisaties en woningcorporaties. De toenmalige opdracht luidde: realiseer vervangende nieuwbouw voor een verouderd verzorgingshuis. Aan die opdracht is voldaan; de nieuwe huizen zijn gereed. Bij alle cases is visueel en conceptueel een grote stap vooruit gemaakt ten opzichte van het oude gesloopte verzorgingshuis. Maar de zorgaanbieders en corporaties die rond het jaar 1994 het plan opvatten verzorgingshuizen te transformeren, hebben tussen plan en uitvoering wel vier generaties wet- en regelgeving en bijbehorende bestuursorganen voorbij zien komen.
Lees rapport. (pdf, 144 kb) Lees artikel over het onderzoek. De vier achterliggende casebeschrijvingen zijn: