S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Zorg en herbestemming, een goede combinatie

Vooral middelgrote, centraal gelegen gebouwen zijn kansrijk voor succesvolle herbestemming, terwijl naoorlogs zorgvastgoed zich lastiger laat herbestemmen. Samenwerking tussen alle partijen is bij herbestemming cruciaal: opdrachtgever, eigenaar, huurder, eindgebruiker, gemeente, architect en de buurt zijn allemaal nodig. Daarbij moeten partijen altijd rekening houden met onverwachte ontwikkelingen die effect op planning, kosten en kwaliteit hebben. Dit zijn de belangrijkste conclusies uit drie onderzoeken naar herbestemming van vastgoed in de zorg.

De praktijk van herbestemming

Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg liet samen met Architectuur Lokaal, drie deelonderzoeken uitvoeren over de praktijk van herbestemming. Het onderzoek is uitgevoerd in de periode 2009-2011 door RIGO Research en Advies in samenwerking met Architectuur Lokaal. De volledige rapporten en casestudies vindt u in de linkerkolom. In mei 2012 verscheen het boek 'Een tweede leven; de bijzondere praktijk van zorg en herbestemmen' dat de belangrijkste inzichten uit het onderzoek in woord en beeld voor het voetlicht brengt.

Herbestemming van vastgoed in de zorg is relevant

De vergrijzing, de stijging van het aantal mensen met dementie, de roep om kleinschaligheid op centrale locaties en budgettaire druk zorgen ervoor dat zorgorganisaties en woningcorporaties er tegenwoordig alles aan doen om over voldoende zorgvastgoed te beschikken. Tevens biedt het nieuwe vergoedingenstelsel in de zorg meer vrijheid om eigen kwaliteitskeuzes te maken. Dan kan herbestemming een belangrijke rol vervullen. Ook dringt het besef steeds meer door dat de vraag naar zorgvastgoed en zorggeschikt vastgoed niet alleen via nieuwbouw tegemoet gekomen kan worden. Herbestemmen kan soms sneller plaatsvinden dan nieuwbouw, omdat het minder weerstand in de omgeving oproept. Tot slot is herbestemming goed vanuit het perspectief van milieu, duurzaamheid en cultuurhistorie.

Varianten van herbestemming en herontwikkeling

De combinatie van zorg en herbestemming komt voor in drie varianten:

  • gebouwen zonder zorgfunctie worden geschikt gemaakt voor zorg;  (onderzoek een)
  • zorggebouwen worden aangepast aan nieuwe vormen van zorg; (onderzoek twee)
  • gebouwen met zorgfunctie worden geschikt gemaakt voor andere vormen van gebruik.  (onderzoek drie)

De eerste variant speelt vooral bij het streven naar kleinschalige, in de omgeving geïntegreerde woonvormen voor mensen die zorg nodig hebben. De tweede en de derde variant weerspiegelen het snelle veranderen van zorgvisies, waardoor zorghuisvesting niet langer voldoet terwijl er bouwkundig weinig mis is.

17-11-2011
E F