Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg – Wonen en zorg in Duitsland: herkenbaar en toch anders

0

  • Home » 
  • Nieuwsarchief » 
  • Wonen en zorg in Duitsland: herkenbaar..

27-11-2003

Een onlangs verschenen Duitse studie biedt interessant vergelijkingsmateriaal wat betreft woonzorgcomplexen en woonzorgzones. Ook in Duitsland zijn vooral in de jaren ’90 veel woonzorgcomplexen gebouwd. Daarbij valt in de eerste plaats op dat de Duitse woningen kleiner zijn: de tweekamer- woning van 40-60 m² is het dominante woningtype, en binnen de ‘Heimgesetz’ (WZV) worden zelfs nog vooral eenkamer- eenheden gebouwd.
Ook in andere landen (Denemarken, Engeland, België) zijn de woningen in woonzorgcomplexen kleiner dan in Nederland. Onze standaard driekamer seniorenwoning is in andere landen een luxe uitzondering. De integrale ‘Bestandsanalyse’ inzake wonen en zorg, die uitgevoerd werd door het instituut KDA in opdracht van de Bertelsmann Stiftung, bevat nog meer interessant vergelijkingsmateriaal.

Woonzorgcomplexen
De Duitse woonzorgcomplexen opereren in een voortdurend spanningsveld tussen twee concepten:- Volgens het marktgericht serviceconcept is een woonzorgcomplex eigenlijk een moderne versie van de serviceflat met een serviceabonnement tot en met een alarmsysteem met hooguit noodhulp en bemiddeling van reguliere thuiszorg. Het accent ligt voor de bewoner op zelf bepalen en zelf betalen.

  • Het overheidgestuurde begeleidingsconcept is de moderne versie van het verzorgingshuis, waarbij de zorg dominanter aanwezig is maar ook meer te bieden heeft: tot en met 24 uurs verzorging en verpleging met begeleiding en dagactiviteiten.

In Duitsland is het nog moeilijker dan in Nederland om het beste van deze twee werelden onder een dak te combineren, zodat de bewoner niet hoeft te verhuizen bij toenemende zorgvraag. Een initiatiefnemer voor een project stuit al snel op de vraag: valt het project nu onder de ‘Heimgesetz’, ja of nee? Men moet kiezen in welk primair regime men wil opereren, met beperkte marges in regelgeving en financiering.

Woonzorgzones
Ook in Duitsland is een beperkt aantal woonzorgzone-achtige projecten ontstaan met een dienstencentrum dat een serviceplus-pakket biedt aan zelfstandig wonende ouderen in de wijk. Sterker ontwikkeld dan in Nederland zijn daarin de adviesbureaus voor woningaanpassing, waarvan er meer dan 100 in het land zijn.

Net als bij ons komen echter de serviceplus-abonnementen slechts moeizaam van de grond, met slechts enkele tientallen abonnees. Het blijkt moeilijk te zijn om in het servicepakket harde zorggaranties op te nemen die door ouderen ervaren worden als gelijkwaardig aan wat een woonzorgcomplex of aanleunwoning kan bieden.
Een uitzondering is het succesvolle project in de Münchense voorstad Germering waarbij de abonnees ook zelf actief betrokken zijn. Net als ons eveneens succesvolle project in de Haagse Hout rond het verzorgingshuis ‘Maison Gaspard de Coligny’ lijkt het concept vooral te gedijen in een vergrijsde wijk met bovenmodaal inkomens- en opleidingsniveau, met als spil een zorgcentrum dat de subcultuur van de wijk weerspiegelt en vertrouwen geniet.

Meer informatie
Bertelsmann Stiftung /Kuratorium Deutsche Altershilfe (Hrsg.) Ursula Kremer-Preiß/ Holger Stolarz: Neue Wohnkonzepte für das Alter und praktische Erfahrungen bei der Umsetzung – eine Bestandsanalyse