Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg – Ouderen langer in eengezinswoningen

0

12-07-2005

Ouderen willen langer in hun eengezinswoning blijven wonen. Dat is mogelijk met, vaak simpele, aanpassingen. De vraag naar woningen zonder trap (nultredenwoningen) wordt daardoor minder. Dat is de conclusie van een gebruikersonderzoek dat werd uitgevoerd in opdracht van het Aedes-Arcares Kenniscentrum Wonen-Zorg en een provinciale Zeeuwse werkgroep.

Toilet op slaapverdieping

Aanleiding voor het onderzoek was de sterke nadruk die beleidsmakers leggen op het geschikt maken van flats en appartementen voor ouderen. Zo concludeerde de rijksoverheid in het Actieplan ‘Investeren voor de toekomst’ dat er de komende tien jaar 395.000 woningen zonder trap bij moeten komen. Bij verbouw zouden voor ouderen vooral flats verbeterd moeten worden. Veel ouderen wonen echter juist in een eengezinswoning en willen daar liefst ook zo lang mogelijk in blijven wonen. Het onderzoek laat zien dat dit ook kan door het aanbrengen van specifieke, door ouderen zelf gewenste voorzieningen. Dat geldt ook voor zorgbehoevende ouderen.

Belangrijke verbeteringen zijn: aanbrengen van beugels, een tweede leuning bij de trap, weghalen van drempels, beter hang- en sluitwerk en een tweede toilet op de slaapverdieping. Ruim 70% van de eengezinshuurwoningen in Nederland is niet voorzien van een toilet op de slaapverdieping, wat vooral ‘s nachts tot problemen kan leiden. Ook bij het schoonmaken van ruimten en het onderhoud van huis en tuin ondervinden ouderen belemmeringen. De gevraagde voorzieningen zijn ook belangrijk voor medewerkers in de thuiszorg, net als voldoende werkruimte in slaapkamer en badkamer.

Initiatief

Het initiatief voor het onderzoek werd genomen door een werkgroep van Zeeuwse woningcorporaties, gemeenten en zorg- en welzijnsorganisaties, die werd ingesteld door de provincie. Het onderzoek werd onder auspiciën van het Kenniscentrum uitgevoerd door Laagland’advies en instituut KITTZ. Het onderzoek werd gefinancierd door de provincie Zeeland, de ministeries van VROM, VWS en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Zeeuwse woningcorporaties en het Kenniscentrum.

De gemiddelde leeftijd van de deelnemers aan het onderzoek was ruim 73 jaar. Doelgroep waren vitale ouderen en ouderen met fysieke beperkingen die geen rolstoel nodig hebben.

Tijdens het onderzoek bleek dat veel ouderen zich aanpassen aan hun woning en er niet meteen aan denken hun woning aan te passen aan hun beperkingen. Ouderen vinden het moeilijk om toe te geven dat zij beperkingen hebben. Ook zijn ouderen niet altijd op de hoogte van de mogelijkheden die er zijn om het huis aan te passen.

Aanbevelingen

De onderzoekers benadrukken in hun aanbevelingen het belang van tijdige voorlichting door gemeenten, thuiszorgorganisaties, woningcorporaties, ouderenorganisaties en welzijnsorganisaties aan ouderen, ook aan individuele eigenaar-bewoners. Ook zouden voorlichting over mogelijkheden en uitwisseling van kennis en ervaring over aanpassing van eengezinswoningen binnen de corporatiebranche bevorderd moeten worden.

Corporaties zouden de aanbevolen woningaanpassingen standaard kunnen uitvoeren bij mutatieonderhoud en grootonderhoud. Zorgorganisaties kunnen in overleg met woningcorporaties bewerkstelligen dat woningverbeteringen ook worden afgestemd op de eisen van thuisverzorgenden.

De meeste thuiszorg wordt verleend in eengezinswoningen. De onderzoekers concluderen na gesprekken met medewerkers in de thuiszorg dat zorg goed kan worden verleend in een slaapkamer met een maat van 2,9 m x 4,1 m en een badkamer met de afmetingen 1,8 m x 2 m.

De voorzitter van de Zeeuwse ‘Werkgroep 12’, directeur Ben Baert van woningcorporatie l’escaut in Vlissingen (rechts op de foto), heeft het eindrapport van het onderzoek ‘Wie de woning houdt, passe haar aan’ op 12 juli aangeboden aan de gedeputeerde van de provincie Zeeland, de heer G. van Heukelom.

U kunt het gehele eindrapport van het gebruikersonderzoek ‘Wie de woning houdt, passe haar aan’ downloaden (115 pag, 988 kb) evenals de bijlagen bij het rapport (45 pag, 254 kb). U kunt ook alleen de samenvatting en conclusies (9 pag, 58 kb) downloaden.