Lokale kracht Uitgelicht: De zorgzame buurt – Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg

0

“Mensen willen graag met elkaar wonen, samen oud worden en wat voor elkaar betekenen”, zegt Els van Daal, betrokken bij KilimanjaroWonen. “Maar mensen weten vaak niet hoe zij dat voor elkaar kunnen krijgen. Daartoe is KilimanjaroWonen opgericht.” De stichting faciliteert en stimuleert burgers om verantwoordelijkheid te nemen voor het scheppen van een prettige, veilige en zorgzame woonomgeving. Tijdens het congres ‘Lokale kracht’ op 3 april is een sessie gewijd aan het project ‘De zorgzame buurt’ van KilimanjaroWonen.

KilimanjaroWonen initieert, faciliteert en begeleidt de totstandkoming van kleinschalige woonprojecten en zorgzame buurten met gemeenschappelijke voorzieningen. Zij biedt 50+-ers die hun woon- en zorgtoekomst in eigen beheer vorm willen geven een platform, kennis en tools om met gelijkgestemden tot initiatieven te komen. De stichting is opgericht door drie zelfstandige ondernemers, Kitty Hesen, Linda Luiten en Magdaleen Kroese.  


Kenniscentrum-adviseur Yvonne Witter sprak met Els van Daal, na twintig jaar volkshuisvesting sinds kort betrokken bij de stichting KilimanjaroWonen. Zij is zelf actief bij een initiatief in haar woonplaats Nijmegen om een leegstaand voormalig verpleeghuis te benutten voor een gemeenschappelijke woonvorm in combinatie met een wijksteunpunt.

Veel vragen bij woonprojecten

“Mensen weten vaak niet hoe zij aan geschikte locaties, goede panden kunnen komen. En waar zij op moeten letten, waar ze gelijkgestemden vinden, en hoe je samen toekomstige zorg regelt. KilimanjaroWonen krijgt veel vragen van particulieren die met een idee rondlopen om samen te gaan wonen. Wij richten ons op collectief particulier opdrachtgeverschap en waar mogelijk op hergebruik van bestaande gebouwen. Het kan gaan om een oude pastorie, een oud kantoorpand, klooster, schoolgebouw, zorggebouw en zo meer. Wij organiseren bijeenkomsten, informeren, coördineren en zorgen dat het initiatief van de bewoners blijft. Van onderop! Bewoners kunnen zo een woonmilieu realiseren waar goed en intensief nabuurschap is.”

Wethouders enthousiast

“Een eerste woonproject is onlangs in Eindhoven gestart. Naast Eindhoven is KilimanjaroWonen inmiddels ook actief in ‘s-Hertogenbosch en zijn diverse locaties in onderzoek. Zowel in Eindhoven als ‘s Hertogenbosch zijn de betrokken wethouders bijzonder enthousiast.” In de krachtsessie op het congres op 3 april vertellen Els van Daal en Kitty Hesen, een van de drijvende krachten achter KilimanjaroWonen, over deze initiatieven en de rol van overheid en professionele partijen. Ook komt dan de zorgzame buurt aan bod. Een ander project van KilimanjaroWonen.

Zorgzame buurt: wat kun jij betekenen?

“De Zorgzame Buurt is ontstaan toen wijkbewoners Kitty Hesen vertelden dat zij graag samen in hun bestaande buurt oud willen worden. Een buurt waar buurtbewoners gemakkelijk een beroep op elkaar kunnen doen en iets voor elkaar kunnen betekenen. Maar ze hadden geen idee hoe dat te organiseren. Samen met de buurtbewoners is Kitty gaan kijken waar behoefte aan is. Dat blijkt onder andere een plek te zijn waar mensen laagdrempelig heen kunnen. Een woningcorporatie heeft toen in Eindhoven een huurwoning vrijgemaakt waar mensen bij elkaar kunnen komen. Zij organiseren nu activiteiten voor elkaar. Een high tea, tekenlessen, Spaanse les. Belangrijk is dat mensen het gevoel krijgen dat ze niets hoeven en niets verplicht zijn. Onze ervaring is dat mensen simpel beginnen en voordat je het weet zijn er 30 belangstellenden.”

“Zo is ook in de Zorgzame Buurt een soort burenhulpdienst gestart. De coördinatie vindt bij toerbeurt plaats. De coördinator loopt met een tasje met daarin een telefoon en een lijstje met namen rond. Als iemand belt die bijvoorbeeld zijn hond uitgelaten wil hebben, zoekt de coördinator er iemand bij die dat op dat moment zou kunnen en willen doen.”

Vraagverlegenheid doorbreken

“In de Zorgzame Buurt zien wij als cruciale opgave niet zozeer het bieden van aanbod, dat ontstaat gaandeweg in overvloed, maar vooral het verminderen van schroom om hulp te vragen. Veel mensen zijn bereid om een ander te helpen, maar hulp vragen is vaak moeilijk en wordt (te) lang uitgesteld. Het grootste vraagstuk is dan ook het oplossen van de vraagverlegenheid. Hoe doorbreek je dat? Lilian Linders, associate lector bij Fontys Hogeschool Sociale Studies die onderzoek heeft gedaan naar informele netwerken in buurten, is toen uitgenodigd om met de buurtbewoners hierover te praten.”

Sessie Congres Lokale kracht 3 april

Kitty Hesen en Els van Daal geven in de sessie ‘De Zorgzame Buurt’ antwoord op de vraag hoe je vraag en aanbod van burgers bijeen kan brengen. “Aan de hand van een concreet voorbeeld, namelijk Prinsjesjagt3 in Eindhoven, laten we zien dat de antwoorden daarop simpel kunnen zijn. Het zit vaak in kleine dingen die professionals soms over het hoofd zien. Een tipje van de sluier: wederkerigheid is belangrijk. Het helpt mensen die een vraag hebben al als je vraagt: wat zou je kunnen terugdoen? En vergis je niet: ook jonge mensen kunnen een aanbod van een oudere buurtbewoner heel goed gebruiken.”

Meer informatie