S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Blog - De toekomst bestaat al

Steeds meer ouderen die langer thuis blijven wonen, minder plek in verpleeghuizen en versnipperde zorgverlening thuis. ActiZ bracht deze week nog een alarmerend rapport uit over de toename van het aantal ouderen dat op de spoedeisede hulp van ziekenhuizen terecht komt. De toekomst wordt snel als een schrikbeeld neergezet. Hoe gaan we in hemelsnaam de zorg voor ouderen goed regelen met 3,1 miljoen 65 plussers in 2017 stijgend tot 4,7 miljoen in 2040. Maar een glimp van die toekomst zien we de laatste jaren al ontstaan in de groeiende variatie aan woonvormen.

foto: JL Burgess

Op zoek naar woonvariaties

Een glimp van die toekomst zien we de laatste jaren al ontstaan. Het Kenniscentrum Wonen-Zorg agendeerde in 2014 de noodzaak voor meer variatie in woonvormen. Onder de titel 'Expeditie Begonia; hoe wilt u wonen als u oud bent?' ging het Kenniscentrum Wonen-Zorg op zoek naar woonvariaties die aansluiten bij de behoefte van hedendaagse ouderen. Kernwoorden zijn: van betekenis zijn, nabuurschap, ontmoeting en veiligheid. Ouderen willen wel hun privacy maar zoeken ook gemeenschappelijkheid in het wonen en leven.

Variatie is groot

Nieuwsuur en Brandpunt besteedden deze week aandacht aan een aantal van die woonvormen die de laatste jaren tot stand zijn gekomen: Eikpunt, De Zorgbutler, Thuishuis, Knarrenhof. De variatie is groot; net zo groot als de variatie die er is onder ouderen. De een wil liefst met meerdere generaties wonen zoals in Eikpunt, anderen zoeken elkaar vanwege dreigende eenzaamheid, in het Knarrenhofje wonen opvallend veel ouderen die werkzaam zijn geweest in de ouderenzorg en hechten aan lang zelfstandig blijven wonen.

Komende jaren volume maken

Zoveel mensen zoveel wensen. En daarom moet er iets te kiezen zijn. Nu is de variatie nog vooral landelijk te zien. Er is nog maar één Knarrenhof in heel Nederland gerealiseerd. Het aantal Thuishuizen is nog beperkt tot vijf. Terwijl het aantal alleenstaande ouderen van 1,6 miljoen stijgt naar 2,1 miljoen in 2030 (bron CBS) en eenzaamheid het probleem van de toekomst is. De komende jaren is het van belang om volume te maken in de benodigde variatie. De huidige voorbeelden laten zien dat het kan en dat mensen het willen. De toekomst bestaat al… je moet hem alleen wel willen zien.

Voorlichting

Om volume te kunnen maken zijn voorwaarden nodig. Belangrijk is dat ouderen die er behoefte aan hebben goede voorlichting kunnen krijgen, door bijvoorbeeld seniorenmakelaars of wooncoaches. Nog altijd zijn ouderen onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden. Sommige gemeenten hebben voorlichtingscampagnes al dan niet samen met corporaties en zorg- en welzijnsorganisaties, ouderenbonden. En er zijn steeds meer modelwoningen te bezichtigen, zoals de iZi ervaarwoning in Den Haag.

Open houding gemeenten

Een andere voorwaarde is dat gemeenten en hun samenwerkingspartners een open houding hebben naar burgerinitiatieven. Dat is vaak al het geval en dan kunnen er mooie woonprojecten ontstaan, zoals Vriendenerf, een woongroep van actieve vijftigplussers in Olst. Soms lopen beginnende initiatieven aan tegen een afhoudende houding van gemeenten of andere professionele organisaties. Dat houdt vernieuwing tegen. Met elkaar in gesprek gaan en verkennen wat er wel kan is vaak behulpzaam bij een goed vervolg.

Inzicht in vraag en aanbod

Het inzichtelijk hebben van vraag en aanbod in een gemeente is ook een voorwaarde om volume te kunnen maken. Zodra gemeenten weten wat er nog aan voorzieningen ontbreekt of waar een overschot aan is, kan er een goede match tussen vraag en aanbod plaatsvinden. We zien vanuit het Kenniscentrum Wonen-Zorg dat leegstaande verzorgingshuizen een mooie bestemming krijgen voor doelgroepen die dringend huisvesting nodig hebben, zoals Genderhof in Eindhoven.

Vierde jaar Expeditie Begonia

Op 10 oktober 2018 organiseert het Kenniscentrum Wonen-Zorg voor de vierde keer het landelijke congres over woonvariaties, Expeditie Begonia. Opnieuw laten we tijdens dit congres nieuwe woonvormen zien, van plannen tot reeds gerealiseerde woonprojecten. In deze vier jaar hebben we veel ideeën zien stranden maar nog meer zien slagen. Plannen die het niet halen kenmerken zich vaak door gebrek aan visie, het ontbreken van een geschikte kartrekker met hulptroepen of irreële wensen. Doorzettingsvermogen, geduld, creativiteit, lef en enthousiasme zijn ingrediënten die de kans op succes aanzienlijk vergoten. 

08-02-2018

Daniëlle Harkes
Yvonne Witter
Door Daniëlle Harkes (manager Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg) en Yvonne Witter (adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg).

2018 (11)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)