S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Blog - 5 ontwikkelingen in wonen en zorg in 2018

Wat gaat 2018 ons brengen op het gebied van wonen en zorg? Waar zit de vernieuwing? Welke ontwikkelingen zetten echt door? Natuurlijk is de start van een nieuw jaar een kunstmatige grens. Alles is niet opeens anders na een paar vrije dagen. Maar toch... we hebben een nieuw kabinet dat na alle begrotingsbehandelingen stevig aan de slag wil. Op 21 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. De programma’s worden nu gemaakt en wonen en zorg zal daar zeker een plek in hebben. Dan treedt een nieuw peloton bestuurders aan die echt het verschil willen maken. Woningcorporaties en zorgorganisaties zien de lokale opgave, merken de lokale knelpunten en willen ermee aan de slag. Er is dus wel wat te verwachten het komend jaar. Waar gaan we de beweging zien? Het Kenniscentrum Wonen-Zorg blikt vooruit en benoemt 5 ontwikkelingen die in 2018 door gaan zetten.

Foto: Willem Mes

1. Woonvormen tussen thuis en instelling krijgen wind mee

Er is een gat ontstaan tussen geheel zelfstandig wonen en wonen in een instelling. De afgelopen twee jaar is dat pijnlijk duidelijk geworden. Niet iedereen redt het in z’n eentje op een flatje of in een eengezinswoning. Ouderen met toenemende gebreken, mensen met psychische kwetsbaarheid hebben meer nodig dan alleen een woning. Ontmoeting, veiligheid, toegankelijkheid, begeleiding en zorg kunnen in allerlei woonvariaties een plek krijgen. Landelijk gezien zijn die woonvariaties er wel (we laten ze zien op Expeditie Begonia) maar als je voor je oude moeder of gehandicapte kind gaat zoeken in je eigen omgeving is er nog niet veel te kiezen. Minister Hugo de Jonge adresseert dit in zijn opgave voor de ouderenzorg. Hij wil eenzaamheid verminderen en legt de link met de behoefte aan meer woonvariaties in het ‘tussengebied’. Kamerlid Carla Dik-Faber vraagt in een motie om een ouderenwoonakkoord dat focust op zelfstandig wonen met anderen in de buurt en zorg bij de hand. Maatschappelijke partners pakken de handschoen op om het volume aan woonvormen in het ‘tussengebied’ te laten toenemen. Daarvoor is een gemeenschappelijke lokale inspanning noodzakelijk waarbij de landelijke overheid meer werk maakt van haar faciliterende rol.

2. Regionale samenwerking rond beschermd wonen en ambulante GGZ krijgt vorm

In de landelijke monitor Ambulantisering en Hervorming Langdurige GGZ 2017 van het Trimbos Instituut geven gemeenten en GGZ-aanbieders aan dat er nog veel werk te verrichten is om tot betere lokale en regionale samenwerking te komen. De ervaringen met samenwerking zijn positiever in de grote steden dan in de meer rurale gebieden. De ingewikkelde en verkokerde financiering en regelgeving helpt bepaald niet om tot een integrale aanpak te komen. Het Actieprogramma Weer Thuis laat zien dat er winst te halen is; corporaties, gemeenten en opvanginstellingen slaan de handen ineen om mensen uit de maatschappelijke opvang of beschermd wonen te laten doorstromen naar een zelfstandige woning met voldoende begeleiding. Het helpt om een gezamenlijke aanpak te kiezen. Eind 2017 heeft de Tweede Kamer unaniem een motie aangenomen om het actieprogramma van acht naar twintig regio’s uit te breiden.

3. Gemeenten pakken rol voor prettig wonen voor ouderen

In 2017 waren drie grote gemeenten actief om hun beleid voor hoe ouderen in hun stad wonen, praktisch te maken. Den Haag profileert zich als seniorvriendelijke stad en organiseerde een internationaal congres met 50 andere age-friendly cities verspreid over de hele wereld. Rotterdam noemt zich Slow City en kijkt of hip Rotterdam ook een goede plek voor ouderen kan zijn en wat daar voor nodig is. Amsterdam bracht de ontwerpgids voor ouderenhuisvesting uit. Praktische tips om woningen en woonomgeving net wat slimmer te ontwerpen waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Wij voorspellen met de gemeenteraadsverkiezingen op komst dat dit besmettelijk zal zijn voor andere gemeenten.

4. Verduurzamen van zorggebouwen krijgt urgentie

In 2018 kan niemand er meer omheen. Op het vlak van verduurzaming van zorggebouwen moeten grote slagen gemaakt worden. Vanuit de overheid worden de eisen steeds scherper en ook de aanbieders zelf willen hun organisatie én vastgoed verduurzamen. Ruim 100 zorgorganisaties (care en cure) hebben inmiddels de Green Deal ‘Nederland op weg naar Duurzame Zorg’ ondertekend. Veel nieuwbouwprojecten in wonen en zorg zetten in op duurzame energie en met circulair bouwen worden de eerste ervaringen opgedaan. Er zijn dus al mooie voorbeelden, maar daar moeten we zeker ook nog de lessen uit leren en ervaringen over delen, zo bleek ook tijdens de masterclass over circulair bouwen in de zorg. Alleen dan zal de verduurzaming snel genoeg gaan om ook in wonen en zorg bij te dragen aan het halen van de afspraken in het Klimaatakkoord van Parijs en de Sustainable Development Goals (SDG's) van de VN.

5. Technologie ondersteunt langer thuis wonen

Langer zelfstandig wonen vraagt wat van burgers, zorgvragers, hun mantelzorgers en de woonomgeving. Technologie kan hierbij ondersteunen, maar de technologie moet dan wel ‘slim’ zijn en goed aansluiten bij de gebruiker. Masi Mohammadi, hoogleraar Smart Architectural Technologies aan de Technische Universiteit Eindhoven sprak hierover tijdens Expeditie Begonia. Er zijn vier living labs geopend in Brabant en Limburg waar zij met haar onderzoekers samen met zorgorganisaties en woningcorporaties werkt aan slimme woonzorgontwerpen die bewoners net dat steuntje in de rug geven om prettig zelfstandig te kunnen wonen. Ook zien we steeds meer modelwoningen geopend worden waar burgers en zorgverleners zelf de inzet van technologie kunnen ervaren. Zoals de IZI-ervaarwoning in Den Haag, en de Showroom zorgtechnologie in Rotterdam. Het blijkt een goede manier om laagdrempelig de technologische snufjes te kunnen zien en voelen. We zijn benieuwd waar de volgende modelwoning geopend wordt…!

09-01-2018

Danielle Harkes
Door Daniëlle Harkes, manager van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. De samenwerking tussen woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten, de opkomst van burgerinitiatieven en de toenemende vraag naar woonvariaties zijn haar aandachtsgebieden.

2018 (1)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)