S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Niemand vraagt meer waar ik vandaan kom

Column Funda Müjde, tijdens Expeditie Begonia op 14 september 2016

Hallo, welkom allemaal. Goedemorgen. Fijn dat u er bent. Ik begin met een ontboezeming. Moest ik 50 en invalide worden, om mijn dromen waar te maken? JA. Het grootste project dat ik ooit heb kunnen waarmaken in mijn leven is na mijn invaliditeit. In 2014 ben ik van Amsterdam naar Istanbul gaan fietsen. Een reis van 88 dagen, 3800 km lang, op de handbike. Ik heb een droom nagejaagd en waargemaakt, op het moment dat ik het meest afhankelijk was van anderen. Als ik dat had geweten, was ik veel eerder invalide geworden.

Angels op mijn pad

Zonder hulp had ik natuurlijk geen meter kunnen fietsen. Alleen ga ik sneller, maar samen kom ik verder. Mijn man en zijn broer, waren mijn buddy’s en mijn Angels. Wij hebben 8 landen doorkruist en alle vormen van wonen, badkamers, douches, drempels en véél trappen, véél ontoegankelijkheid meegemaakt. Sindsdien durven mijn man en ik alles. We hadden al wel wat kunnen oefenen in Nederland. Nederland mag net zo trots als die 7 andere landen waar we doorheen fietsen qua reputatie van ontoegankelijkheid. Na mijn ongeluk ben ik 2 jaar lang mijn huis in en uitgetild. Ik woonde in Amsterdam in een flat op drie hoog zonder lift. Het dragersteam van stadsmobiel Amsterdam, tilde mij mijn huis in en uit. Wanneer mijn stadsmobielhelden te laat waren of wij pas middernacht thuis kwamen, droeg mijn man, mijn grootste held mij drie hoog op en neer. Dank aan al mijn Angels op mijn pad.

Je bent sneller 50 dan je denkt!

Mijn vader van 81 maakt zich nu zorgen hoe het moet als mijn man wegvalt. Hij wordt immers ook ouder. En zie mij, je kunt zomaar van het ene moment in het andere in een rolstoel belanden. Mijn man kan ziek worden. Ziekte en ongelukken discrimineren niet. Ik heb mijn vader gerustgesteld. Ik heb twee vriendinnen die om mij vechten om aan hun project deel te nemen als één van de toekomstige bewoners! Ze zoeken nog een variatie op alle leeftijden en soorten beperkingen en ze hebben allebei geen rolstoeler in hun doelgroep. Die persoon moet ook in de groep passen natuurlijk. Ze vinden mij geschikt en ik ben leuk, volgens hen. Het ene project is een woongroep in het Ecodorp in Bergen aan Zee en het andere is een woonproject in ’s-Graveland, bij Hilversum, midden in het bos! Maar ik kan niet kiezen! De kinderen wonen nu al verspreid, hoe moet straks, ook met onze toekomstige kleinkinderen? Ik heb mijn vriendinnen om meer tijd gevraagd. Ik heb ook gezegd dat ik vandaag, op Expeditie Begonia vast meer aanbiedingen krijg! Rolstoelers zijn in! Turken ook! Hoewel…. Turks-zijn is echt lastig de laatste tijd. Vooral voor Turken onderling. Enfin, mij kunt u vertrouwen en ik doe het met een Nederlander. U kunt mij gerust bellen! Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid.

Mijn man is mijn benen 

Angels kunnen zomaar vreemden zijn en als je mazzel hebt ook je familie of goede vrienden. Familie is belangrijk. Zij zijn mijn benen. Mijn man is een engel, volgens mijn vader. Hij is regelmatig letterlijk mijn benen.
Mijn vader zegt: Jouw man is niet alleen blijven, kizim (mijn dochter),  Bij zijn invalide geworden vrouw… Nee, hij ook nog zorgen voor jou! Een Nederlander…hè! Hij komt in paradijs! Moslim of niet. Turkse vrouwen vragen mij regelmatig: Hé! Heeft die man van jou een broer? Maar hij is geen moslim. Deert niet. Jij dan? …

Ik ben Funda...

En iiiieeedereen kent mij. Nee? U kent mij niet? Oh nee, natuurlijk niet. U bent congrespubliek. Voor die enkeling die mij niet kent stel ik mij zelf even voor. Mijn naam is Funda. Je schrijft dus Ü maar je zegt OE. De eerste 20 jaar van mijn leven in NL werd mij gevraagd of mijn naam afgeleid was van Fundament. In Nederland bleek mijn naam ook een betekenis te hebben! Fundament, ‘Dat betekent degelijk, een basis’. Ik ben mijn eigen basis! Mijn eigen fundament. U moet mijn naam niet verwarren met de huizensite Funda. Ook al is de huizensite naar mij vernoemd (Vang ik een ton per jaar voor). Goede naam hoor, Funda voor een huizensite. Slim van ze. Elk huis heeft een fundament! Mijn fundament is nu wel verplaatst. Van mijn voeten naar mijn kont.

Bij ons hebben alle namen een betekenis. By the way, als ik bij ons zeg, dan heb ik het zowel over Turkije als Nederland. Ik ben lekker allebei. Ik ben bi. Mijn naam is in de loop der jaren geëvolueerd. Nu vraagt men mij of mijn naam komt van Fundamentalsime. Moslimfundamentalisme. Vallah billah, niet dat ik weet. Mijn naam betekent gewoon bloem in het Turks. Net als Jasmijn-Yasemin. Bij ons en bij jullie dezelfde bloem! Turkije is weer in! Hoewel…, Turks-zijn is de laatste tijd wel wat lastiger. Vooral voor Turken onderling. Er rouleren lijstjes……… Ik heb al teveel gezegd.

Roots

Maar gelukkig heb ik nog meer roots! Mijn opa is ruim 100 jaar geleden uit Syrië naar Turkije komen lopen. Dat is ongeveer Utrecht-Parijs. Mijn opa is uit Syrië gevlucht! Hé ik ben dus 3e generatie Syrische vluchteling. Ben ik even blij dat mijn opa op tijd uit Syrië is gevlucht! I had a dream! Ik zou op zoek gaan naar mijn roots. Zoals dat met dromen gaat, ik stelde ze uit. U kent dat wel. Ik stelde het leven uit. In 2005 ben ik eindelijk op zoek gegaan naar mijn roots - toen kon ik nog lopen - en ik heb in 3 dagen mijn familie gevonden met de stamnaam van mijn opa! Dames en heren bloedverwantschap en onvoorwaardelijke liefde bestaat. Ze hadden niets en gaven me alles. Ik vond de oudste stiefbroer van mijn opa! Hij leefde nog!!!!

Living apart and together!

Mijn over-over-over-grootoom was een stokoude man die bij één van zijn kinderen inwoonde. Het huis was eenvoudig, doch groot en keek uit op een erf. Twee verdiepingen met een plat dak. Pas later werd mij duidelijk dat iedereen een eigen optrekje bleek te hebben. Het was allemaal opgelost met aanbouw. Living apart and together! Er waren gemeenschappelijke ruimtes en aparte optrekjes. Iedereen had een eigen salon (de vroegere pronkkamer die we in NL ook kenden) maar vaak zaten ze bij elkaar en bij mooi weer buiten, op het erf. Net als nu. Drukte van belang. Iedereen, van jong tot oud en meisjes en jongens en de mannen en vrouwen voerden een taak uit ze serveerden van alles.

Vier generaties op het erf

We moesten wachten want ‘opa’ was aan het baden. Er liepen zoveel kinderen, kleinkinderen, aangetrouwde schoondochters en schoonzonen dat ik niet wist wie, wie was. Toen kwam er een vrouw uit één van de deuren wat men als de badkamer had aangewezen. Ze was doorweekt van hitte of zweet, of allebei? Opa was bijna klaar, vertelde ze, haar zoon, de kleinzoon van opa zou het wassen afmaken. Opa’s onderbroek ging uit en zijn rug moest nog geboend. Nu haar zoon een tiener was, was dat zijn taak. Zijn moeder had hem alles geleerd en voorgedaan en nu droeg steeds meer over. Dat moest wel. Opa werd zwakker en was slecht ter been. Op zijn benen staan werd steeds moeilijker en de zorg voor haar zwaarder. Als het nodig was kon haar zoon hem zo uit zijn stoel tillen en op de divan leggen om af te drogen. Bij het aankleden hielp zij weer mee. Nu kwam ze mij tussendoor even snel gedag zeggen. Daar kwam hij eindelijk, een magere, stokoude man. Stapje voor stapje, slepend met zijn voeten en met appelrode wangen. Schoongeboend met een scrubwashandje en heet water. Zo doe je dat, als je baadt! Om zijn hoofd een dunne, katoenen sjaal, hij mocht geen kou vatten! Hij kreeg meteen wat te drinken, want hij was vocht kwijt door het baden, legde ze uit. Zijn eten was geprakt. Een groenteschotel met kip. Ze hadden het over zijn vocht, zout, zoet, ijzer en ondertussen hielpen ze hem bij het eten; zijn bordje moest leeg. Hij was inmiddels hardhorend en slechtziend. Met een kraakstem verwelkomde en kuste hij mij. Zijn geest was prima in orde. Zijn geheugen picobello! Hij kende iedereen bij naam, gaf antwoord op mijn vragen of stelde ze zelf; hij wilde begrijpen wie ik was en wat ik hier precies kwam doen, schudde zijn hoofd en kon het niet geloven dat ik helemaal uit Europa de moeite had genomen om mijn familie in Syrië te zoeken. Er liepen met hem bijgerekend wel 4 generaties rond op dat erf! Zou hij daarom zo helder van geest zijn?

Hoe moet ik oud worden?

Na mijn ongeluk dacht ik vaak aan die setting. Hoe prachtig moet het zijn om zo oud te worden en nog steeds omringd door familie, van jong tot oud. Er liepen daar wel 4 generaties rond! Hoe moet ík oud worden? Wie gaat er voor mij zorgen? Ik wil mijn kinderen niet tot last zijn. Trouwens niet iedereen is getalenteerd om te zorgen voor een ander.

Als ik dat had geweten, was ik veel eerder invalide geworden!

Maar goed, volgens deze stokoude verre oom zou ik naar het paradijs gaan. Iemand die zijn familie eert, gaat naar het paradijs, zei hij. Na mijn ongeluk ben ik trouwens ook in het paradijs beland. Ik wist niet wat me overkwam. Sinds mijn ongeluk word ik niet meer aangesproken op mijn Turks zijn! Niemand vraagt mij meer, waar ik vandaan kom. Ik krijg ineens geen opmerkingen meer zoals: “Ben je Marokkaans of Turks? Mij maakt niet uit hoor, ik zie het verschil toch niet, en voor mij ben je gewoon Fünda.” Wat spreek je goed Nederlands! En Nu? Na mijn ongeluk. Niets van dat al. Rust. Vlak na mijn ongeluk belde De Wereld Draait Door. Niet om mijn mening over moslimhumor of over de Turkse politiek te horen! Ze wilden mijn mening als rolstoelactrice over een nieuwe invalidenfilm. Intouchable. “Kunt u vanavond?” Zal je net zien. Mag ik een keer, zónder voorbehoud aanschuiven. Kan ik niet! Toen hebben ze Marc de Hond gevraagd. Een andere invalide. Maar toch! Ze hebben eerst mij gebeld! Ik ben nu officieel een BRN’er. Een Bekende Rolstoel Nederlander. Met mijn rolstoel hoor ik er helemaal bij! Als ik dat had geweten, was ik veel eerder invalide geworden!

22-09-2016 10:47

Meer informatie

Door Funda Müjde, cabaretière/actrice

2018 (10)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)