S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Blog - Interculturele wijsheid uit het oosten

Bij het station vroeg een oudere Chinese dame hulp bij het kopen van een kaartje uit de treinautomaat. Zij sprak heel slecht Nederlands maar wist toch uit te leggen wat ze wilde. Een jonge vrouw hielp haar en legde uit hoe de kaartjesautomaat werkte. Na afloop gaf de Chinese vrouw de jonge vrouw een knuffel. Het hele tafereel ontroerde me. Ik stapte met een brede glimlach de trein in en dacht na over oudere migranten in Nederland. Dat zij heel divers zijn, dat zij een grote taalachterstand hebben maar zich realiseren dat zij hier in Nederland ouder worden. En dat er lokaal veel gebeurt op het gebied van interculturele zorg, al lijkt de aandacht wat verslapt. Kort na het tafereel op het station ging ik op bezoek bij Conny van der Aalsvoort van welzijnsorganisatie Swon, het Seniorennetwerk van Nijmegen. Wij kennen elkaar van het Europese netwerk interculturalisatie van de ouderenzorg (ENIEC). ‘De energie zit er nu goed in en die moeten we benutten’, zegt Conny tegen me. Kijk, daar ben ik altijd naar op zoek! 

Foe Ooi Leeuw, foto: Claudia Kamergorodski

Energie benutten

Waar vinden inspirerende activiteiten voor oudere migranten plaats? In Arnhem is corporatie Volkshuisvesting bezig met een woongemeenschap voor ‘mensen met affiniteit met de voormalig Nederlands- Indische cultuur. Maar ook in Nijmegen gebeurt er veel! Dat is nodig, want het aantal oudere migranten neemt niet alleen in de randstad toe, maar ook in het oosten van het land. Er ligt een grote opgave bij gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties en zelforganisaties om ouderen voor te bereiden op hun oude dag in Nederland. Oudere migranten zijn daar zelf nu ook volop mee bezig. Professionals kunnen hierbij ondersteuning bieden waar nodig. Bijvoorbeeld middels voorlichting, ook in de eigen talen, over relevante onderwerpen zoals participatie, ouderenzorg, ziekten, regelgeving, het ouder worden. Dat is en blijft nodig. Wat ik bijzonder bemoedigend vind om te horen is de samenwerking in Nijmegen met het Radboud ziekenhuis. Conny vertelt over een projectvoorstel in het ziekenhuis waar vrijwilligers mensen gaan begeleiden die net uit het ziekenhuis komen. Zij gaan langs en kijken hoe het gaat. Om de overgang van het ziekenhuis naar thuis te vergemakkelijken. Ook voor oudere migranten zijn dit goede initiatieven. Voor hen worden vrijwilligers met diverse achtergronden gezocht.

Voorlichting nodig

Samen met vrijwilligers die getraind zijn door deskundigen van het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) heeft Conny vanuit Swon themabijeenkomsten georganiseerd over veranderingen in de zorg als onderdeel van het landelijke project ‘De zorg verandert’. Rondom dementie is een werkgroep opgericht met vertegenwoordigers uit de zorg, die in november een studiebijeenkomst organiseren samen met Pharos. Zij stimuleren ook het gebruik van de screeningstest dementie voor laaggeletterden en anderstaligen die onlangs is ontwikkeld. Niet alleen dementie is een onderwerp waar oudere migranten nog weinig van weten. Het geldt ook voor ziekten als diabetes. Met een Marokkaanse thuiszorgorganisatie is Conny bezig met het organiseren van voorlichting hieromtrent. Conny is van mening dat er nog een wereld te winnen is qua bewustwording. Zij wil met oudere migranten een werkbezoek brengen aan bijvoorbeeld Sefkat, een zorgcomplex in Boxtel voor ouderen met een islamitische achtergrond. Maar ook naar andere woon- en zorgvariaties, zodat ouderen een idee krijgen van wat er allemaal mogelijk is op het gebeid van wonen en zorg. Dat is nu nog onvoldoende het geval.

Met vallen en opstaan

De leden van het Netwerk100 voor kwetsbare ouderen, waarin Swon participeert net als het Radboud ziekenhuis en zorgorganisaties, bespreken ook het thema ‘dementie en oudere migranten.’ Daarbij is het van groot belang om als professionele organisatie met oudere migranten in gesprek te gaan, initiatieven te ondersteunen. Swon heeft een klankbordgroep met vertegenwoordigers van Turkse, Indische, Hindoestaanse, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse gemeenschappen. In de klankbordgroep bespreekt Conny thema’s als dementie om te peilen waar behoefte aan is. Zoals bij alle zelforganisaties zijn er sterke kaderleden nodig die goede ideeën dragen en verder brengen. Dat gaat met vallen en opstaan maar het enthousiasme en inzet is over het algemeen groot, aldus Conny. Voor de zorg- en welzijnsorganisaties is het goed om via de klankbordgroep gesprekspartners te hebben om in onderlinge samenwerking de behoefte en het bereik van oudere migranten goed in beeld te brengen en te houden.

‘Er is dus sinds een half jaar heel wat gaande hier. Dat was een paar jaar geleden beslist anders. Als een actie succesvol verloopt, zoals een drukbezochte bijeenkomst, heeft dat een aanzuigende werking. Dan sluiten meer mensen zich aan en gaat de bal rollen’, vertelt Conny mij. Ik ben het er helemaal mee eens. Dit soort energie is nodig om interculturalisatie blijvend onder de aandacht te brengen. We zijn een superdiverse samenleving die pas goed tot haar recht komt als iedereen kan meedoen en de weg weet. ‘Een samenleving wordt sterker en weerbaarder zodra er meer diversiteit is’, zegt Fawzia Nasrullah in haar recente blog op de website Voortgaan in verandering waar veel interessante informatie op staat over diversiteit. Reden genoeg om het thema op de agenda te houden en de lokale initiatieven die er zijn te omarmen.

01-09-2016 14:29

Yvonne Witter
Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2018 (11)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)