S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Blog - Actie nodig in intercultureel zorgland!

“Oudere migranten zijn helemaal niet zo bijzonder,” zegt Jan Booij, expert op het gebied van interculturalisatie, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Europese netwerk Interculturele zorg (ENIEC), die eind maart plaatsvond in Frankfurt. “Iedereen is uniek. Zorg- en welzijnsorganisaties, corporaties, gemeenten en cliëntenorganisaties zijn er voor álle mensen. Ieder heeft zijn eigen wensen, dus is het belangrijk goed te kijken naar wat een oudere nodig heeft. Interculturele zorg is eigenlijk gewoon een onderdeel van goede zorg leveren. De echte innovatie zit hem dus in het normaliseren van interculturele zorg.” Booij waardeert het dat er een Nationale Zorgvernieuwingsprijs is.

iStockphoto.com

Dit jaar staat de Nationale Zorgvernieuwingsprijs in het teken van ‘Zorg en welzijn van oudere migranten’. “De vraag is wel hoeveel ideeën we nu nog nodig hebben,” aldus Booij, “we hebben vooral actie nodig!” Er is al veel onderzoek gedaan en er zijn behoorlijk veel rapporten gepubliceerd. Dat is zeker waardevol. Booij verwijst nog naar een uitspraak van Harry Mertens, oud-medewerker van Movisie en bestuurslid bij De Hudsonhof: “Als we 25 procent van de kennis die we hebben over oudere migranten zouden gebruiken, zou dit hun positie voor 100 procent verbeteren!"

Achterstandspositie

En die actie is inderdaad hard nodig. Omdat oudere migranten nog altijd een achterstandspositie hebben, zo blijkt uit zeer recent onderzoek van Fatima El Fakiri van GGD Amsterdam naar gezondheid en leefgewoonten van oudere migranten in de vier grote steden. Niet-westerse oudere migranten verkeren in een ongunstige lichamelijke en psychosociale gezondheid. Zij beleven over het algemeen hun gezondheid als slechter dan Nederlandse ouderen. Zij kampen vaker met eenzaamheidsgevoelens, psychische klachten en voelen zich vaker uitgesloten. Zij hebben meer chronische ziekten. De drie meest gerapporteerde aandoeningen zijn volgens de onderzoekers: hoge bloeddruk (54% bij de Surinaamse ouderen), suikerziekte (53% bij Marokkaanse ouderen) en aandoeningen van het bewegingsapparaat (51% bij Turkse ouderen). Het aantal oudere migranten van niet-westerse herkomst groeit in de vier grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) van 41.800 in 2015 tot 138.400 in 2040.

Informatieachterstand

Niek de Wit is hoogleraar huisartsgeneeskunde en coördinator van het Netwerk Utrechtse Zorg Ouderen (NUZO). Hij geeft in een interview met Beter Oud aan dat voorlichting nodig is over gezondheidsproblemen en projecten. Zo kunnen deze ouderen actiever en fitter worden. Gelukkig zijn er al goede voorbeelden op dit terrein. Zo organiseerde het NOOM (netwerk van organisaties van oudere migranten) ruim 300 bijeenkomsten over de veranderingen in de zorg. Deze bijeenkomsten, genaamd ‘Zorg verandert’, waren toegespitst op actuele ontwikkelingen in de zorg. Oudere migranten hebben een informatieachterstand en blijken enorme behoefte te hebben aan kennis over de veranderingen in de zorg. Minimaal 8.000 ouderen en mantelzorgers hebben deelgenomen aan de bijeenkomsten. “Het aantal oudere migranten (landelijk ruim 300.000 55-plussers) neemt toe, terwijl de zorg onvoldoende aansluit op hun behoeften,” zegt Fred May, actief bij het NOOM.

Er zijn zorg- en welzijnsorganisaties die wel degelijk voorzien in hun behoeften. Zoals Humanitas Rotterdam waar cultuurspecifieke huiskamers zijn voor Turken, Marokkanen, Surinamers, Hindoestanen, Kaapverdianen en Nederlanders. Vrijwilligers en professionals informeren de ouderen die daar komen over voeding, gezondheid en leefstijlverbeteringen. En zij ondernemen ook allerlei activiteiten op maat. Ook wat betreft het wonen zijn er enkele hoopgevende initiatieven. De Stichting Groepswonen Migranten Ouderen (SGMO) in Hoofddorp heeft met hulp van Woonsaem (ondersteuning van groepswonen voor oudere migranten) bereikt dat oudere migranten in het najaar een woongroep kunnen starten in huurwoningen van Woonzorg Nederland. De ouderen nemen zelf het initiatief en creëren een woonvoorziening die aansluit bij hun specifieke wensen. Maar het aanbod van voorzieningen in wonen, zorg en welzijn blijft nog wel achter bij de vraag.

Gehele plaatje

Frédéric Lauscher, bestuurder van de Duitse zorgorganisatie Frankfurter Verband gaf eveneens tijdens de ENIEC-bijeenkomst hele wijze en treffende aanbevelingen. “Als ik later oud ben en in een Nederlands verpleeghuis terechtkom, dan krijg ik wellicht bier en worst voorgeschoteld, want ik ben toch een Duitse man? Maar weten mensen dan wie ik verder ben?" Cultuur is complex. Het is meer dan een etnische achtergrond of religie of andere taal. Er zijn verschillende kaders. Zoals de generatie, geslacht, sociaal-economische status, hobby’s. Je moet deze kaders kennen om goede zorg te kunnen bieden. Maar daarnaast is het van groot belang om naar het gehele plaatje te kijken, niet alleen naar het kader, dus niet alleen naar de lijst eromheen. Als we dit kunnen bereiken dan is zorg voor oudere migranten niet zo bijzonder maar gewoon onderdeel van goede zorg.

19-04-2016 10:47

Yvonne Witter

Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2018 (8)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)