S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Vijftien pioniers in wonen, zorg en welzijn in beeld

Dit jaar zijn nogal wat projecten van pioniers in de wereld van wonen, zorg en welzijn tot een afronding gekomen. En er zijn nieuwe innovatieve projecten van start gegaan, een bron van inspiratie voor anderen. Ik noem zo aan het einde van het jaar 2015 vijftien van deze mooie projecten. Ze zijn onder te verdelen in vier actuele thema’s: burgerinitiatieven, ontmoeting, woonvariaties en dementie.

Bewoners van de Woongroep 55plus in Voorthuizen. Foto: Ans Verstappen

Burgerinitiatieven: op eigen wijze

In het oosten van het land zijn er veel vernieuwingen. Zo opende in Lent het ecologische woonproject Iewan (1) in mei van dit jaar de deuren én is de bouw van start gegaan van de daarnaast gelegen Meergeneratie Woongroep Eikpunt (2). Deze week is Villa Beekhuizen (3) in Velp officieel geopend. Op een voormalig zwembadcomplex is ecologische woningbouw gerealiseerd en beheren de bewoners de natuur. Allemaal projecten waarbij bewoners het heft in eigen hand namen en met hulp van de WBVG en andere corporaties zoals Talis en De Woonplaats hun woondromen hebben gerealiseerd. Er gaan vaak jarenlange voorbereidingen aan vooraf, maar het resultaat is verbluffend. Ook het Ubuntuplein (4) heeft flinke stappen gezet en kan nu bijna beginnen aan het realiseren van de woon- en werkgemeenschap waar men zich al járen voor inzet in Zutphen.

Ontmoeting: even buurten en meer

Er is nog meer gebouwd het afgelopen jaar. En hoe! De artikelenreeks zorgvastgoed met toekomst liet dat wel zien. Woonzorgplein in Rijssen (5) bijvoorbeeld, is een prachtig samenwerkingsproject van De Goede Woning, Carintreggelland en architectenbureau 2by4-architects. Het heeft veel aandacht voor ontmoeting en groen en is dit voorjaar geopend. Woningstichting Barneveld is net begonnen met de bouw van seniorenwoningen (6) met daarbij een gemeenschappelijke ruimte. Daarmee komt de woonstichting tegemoet aan de sterk gevoelde behoefte bij bewoners om een plek te hebben waar zij elkaar kunnen ontmoeten. In dit artikel leest u meer over wat de Woningstichting doet en wat het project inhoudt. 

Wonen Limburg heeft dit jaar het initiatief genomen om te komen tot een KeyRing-project (7) samen met de organisatie OZO Doe ik mee. KeyRing is een succesvolle woonvorm die jaren geleden in Londen is ontstaan. Het project verbindt mensen met een verstandelijke of psychische beperking die zelfstandig in de wijk wonen. Samen vormen ze een netwerkje, ondersteund door een vrijwilliger in de buurt. Op 21 januari 2016 organiseert het Kenniscentrum een themamiddag omtrent KeyRing en vergelijkbare projecten, zoals Buurtcirkels van Pameijer in Rotterdam en Buur & Co in de gemeente Opsterland. In Amsterdam liep het experimentenprogramma Hulp in en om het huis(houden) (8) en dit leverde een aantrekkelijk magazine op met goede voorbeelden die navolging verdienen, zoals het project Voor Elkaar in Oost of Jong+Oud=Goud.

Woonvariaties: het mag nog wel meer

Begin dit jaar is de bouw begonnen van het Groene Huurders Complex (9) in Eindhoven. 12 van de 55 appartementen zijn bestemd voor bewoners van Stichting De Bastide, een ouderinitiatief dat woonruimte met begeleiding realiseert voor jongvolwassenen met autisme en een normale begaafdheid. Het complex, van corporatie Woonbedrijf, is in alle opzichten duurzaam. De huurders maken gebruik van elkaars talenten. Het Thuishuis (10) won de Nationale Eenzaamheidsprijs dit jaar. Deze woonvorm voor alleenstaande ouderen die dreigen te vereenzamen is dik tien jaar geleden ontwikkeld. Er zijn drie Thuishuizen, in Deurne, Amstelveen en nu ook in Harderwijk. Het Thuishuis in Harderwijk is een initiatief van betrokken inwoners in Harderwijk (vrijwilligers), Woningcorporatie Omnia Wonen, gemeente Harderwijk en Stichting Thuis in Welzijn. Op 11 januari 2016 vindt er een minisymposium plaats waar staatssecretaris Van Rijn het openingswoord doet. 

Ook de drijvende krachten achter het Knarrenhof (11) kunnen terugkijken op een succesvol jaar, want in het najaar is groen licht gegeven voor het allereerste Knarrenhofje! Dat gaat er spoedig komen, in Zwolle. Vernieuwingen vinden ook plaats in de bestaande bouw. Het grootschalige verzorgingshuis Simeon en Anna (12) van Laurens wordt omgevormd naar een woongebouw voor mensen met een smalle beurs en een klein netwerk. Iedere bewoner is lid van een coöperatieve vereniging en levert een actieve bijdrage aan het welzijn van bewoners, aan het gebouw of de woonomgeving. Deze ‘participatieafspraak’ is onderdeel van de huurovereenkomst. De binding met de buurt en onderlinge betrokkenheid is van groot belang. Dit jaar is grote vooruitgang geboekt in dit traject.

Dementie: vergeet de mens niet

De initiatiefnemers van woonzorgboerderij De Reigershoeve (13) in Heemskerk hebben onlangs een prachtige inspiratiegids ´Wat zullen we nu beleven´ontwikkeld om activiteiten bij mensen met gevorderde dementie te stimuleren (te bestellen via info@reigershoeve.nl). De Reigershoeve biedt betekenisvolle daginvulling voor deze doelgroep en bestaat nu twee jaar. Het afgelopen jaar is gestart met een activiteitenproject. Sinds februari 2015 zijn er wekelijks vier diensten van acht uur uitsluitend voor activiteiten. Het blijkt financieel haalbaar en de reacties van bewoners, medewerkers en familieleden zijn positief.  is te bestellen voor 15 euro via info@reigershoeve.nl. 

Ook elders is meer aandacht voor bewegen en activiteiten, muziek voor mensen met dementie. Zo ben ik heel enthousiast over het onderzoekstraject The Art and Science of Dementia Care (14) van zorgorganisatie Cordaan en het Stimuleringsfonds voor de creatieve industrie. Teams van ontwerpers, wetenschappers, producenten en zorgprofessionals verbeterden dit afgelopen jaar op drie zorglocaties in Amsterdam de leefomgeving van mensen met dementie door samen met bewoners aansprekende, goedkope en eenvoudige ontwerp-interventies toe te passen, zoals een schommelbank of mobile.

Van een hele andere orde, maar bij het thema dementie van groot belang, is het geven van voorlichting over dementie aan oudere migranten en hun omgeving. Pharos presenteerde met Alzheimer Nederland dit jaar tijdens vier mini-symposia de tool ‘SignaLeren’ (15), een gebruiksvriendelijke online test met tien filmpjes en vragen in het Turks, Marokkaans- Arabisch, Berbers en Nederlands over de meest voorkomende signalen van dementie. Geen overbodige luxe, want op dit moment hebben in Nederland 235.000 mensen Alzheimer, waarvan 13.750 (6 procent) met een migrantenachtergrond. Dit aantal gaat toenemen naar 30.750 (11 procent) oudere migranten met dementie in 2020.

Een nieuw jaar vol mooie projecten

In de media was duidelijk veel meer aandacht voor deze thema’s. Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg heeft dit jaar aan kennisverspreiding van de thema’s bijgedragen door bijeenkomsten te organiseren, artikelen te schrijven en lezingen te houden. Dat koplopers inspiratie bieden aan nieuwkomers is duidelijk. In toenemende mate zijn deze koplopers, vernieuwers, de burgers zélf. Dat is een mooie ontwikkeling omdat er dan voorzieningen ontstaan die nauw aansluiten bij de wensen van mensen. Het samenspel tussen professionals en burgers is de afgelopen jaren versterkt. En dat is ook nodig want bij al deze vijftien projecten was een lange adem nodig, naast enthousiaste en gedreven mensen die optimaal samenwerkten. Dat is bij deze projecten goed gelukt. Nu zijn zij gereed of volop in ontwikkeling en vormen zij een bron van inspiratie voor andere mensen met lef en initiatief. Daar zijn er genoeg van. Op dus naar een nieuw jaar vol mooie projecten!

15-12-2015 10:42

Yvonne Witter

Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2018 (11)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)