S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Passende toewijzing of ongepaste afwijzing?

Als het aan de minister ligt, wijzen corporaties straks aan huurders alleen nog maar een woning toe waarvan de huur aansluit bij hun inkomen. Dit passend toewijzen is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt, constateert Rogier Goes van Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Het heeft ook gevolgen voor het verhuren van seniorenappartementen en aangepaste woningen.

Nieuwe Woningwet

De invulling van de nieuwe Woningwet houdt de gemoederen behoorlijk bezig. De beoogde invoeringsdatum van 1 juli 2015 komt dichterbij. De Tweede Kamer stelde meer dan 300 vragen over de uitvoeringsregels. Die betreffen ook de voorgestelde landelijke regeling voor het passend toewijzen van woningen met een lage huur. Corporaties moeten dan vanaf 2016 minstens 95% van de huishoudens die in aanmerking komen voor huurtoeslag huisvesten in woningen met een huurprijs onder de aftoppingsgrens (voor één- en tweepersoonshuishoudens €576 en voor meerpersoonshuishoudens €618). Corporaties die niet aan deze norm voldoen, kunnen een bestuurlijke boete krijgen.

Nadelen

Door ‘passend toewijzen’ krijgen huurders een woning waarvan de huur aansluit bij hun inkomen. Het voorkomt dat huurders snel in betalingsproblemen komen en dat het bedrag dat het Rijk moet uitgeven aan huurtoeslag te hoog oploopt. Dat is een mooi uitgangspunt. Helaas zijn aan zo’n maatregel de nodige nadelen verbonden. Zo vreest QuaWonen door deze maatregel straks minder mensen met een lager inkomen te kunnen huisvesten; er komen immers niet ineens meer passende goedkopere huurwoningen vrij voor verhuur. 

Aedes is voorstander van het principe om passend toe te wijzen. Huurders, verhuurders en overheid hebben er baat bij dat huishoudens niet te duur of te goedkoop wonen. Maar een landelijke regeling heeft nadelen. Daarom bepleit Aedes dat corporaties, gemeenten en huurders op lokaal niveau afspraken kunnen maken over passend toewijzen. Dan is een goede balans mogelijk tussen betaalbaarheid, beschikbaarheid van woningen en keuzevrijheid van huurders.

Senioren

Mijn analyse is dat de regeling ook gevolgen heeft voor senioren en mensen met een beperking. Aangepaste woningen en levensloopgeschikte appartementen kennen gemiddeld een hogere huurprijs. Deze woningen met vaak een huurprijs boven de aftoppingsgrens zijn dan niet meer bereikbaar voor bijvoorbeeld ouderen met alleen een AOW. De ‘oplossing’ die minister Blok hiervoor aanreikt, luidt dat de corporatie deze woningen dan maar voor een lagere huurprijs moet aanbieden. En anders is er nog een marge van 5% voor woningtoewijzingen boven de aftoppingsgrens aan huurtoeslaggerechtigde huishoudens, die voor deze specifieke groepen ingezet kan worden.

Huurtoeslag

De regeling is afgestemd op de aftoppingsgrens. Voor de huur boven de aftoppingsgrens krijgen meerpersoonshuishoudens 0% huurtoeslag. Maar juist voor 65-plussers en huishoudens die vanwege een handicap een aangepaste woning huren, is er nu wel extra compensatie in de huurtoeslag. Indien zij een huurprijs hebben die boven de aftoppingsgrens ligt, maar onder de maximale huurgrens van € 710,68, is daarvoor een bijdrage vastgesteld van 40%. Indien minister Blok de regeling niet aanpast, kunnen seniorenhuishoudens en gehandicapten die willen huren deze bijdrage niet meer benutten. Zij kunnen geen aangepaste woning meer huren, ondanks dat daartoe in de huurtoeslag een specifieke compensatie is ingebouwd.

Doorstroming stagneert

Verschillende corporaties voeren een actief beleid om ouderen door te laten stromen van hun (te grote) eengezinswoning naar een geschikte seniorenwoning. Deze doorstroming geeft ook gezinnen en uiteindelijk starters grotere kans op een passende woning. KleurrijkWonen stelt vast dat de regeling haar bemiddelingsrol frustreert. Directeur-bestuurder Tjapko van Dalen: “Deze doorstroming komt nu in gevaar omdat juist ouderen een laag inkomen hebben, terwijl de seniorenwoningen in het algemeen een huur boven de aftoppingsgrens hebben. Zeker daar waar we nieuwbouw toevoegen om de vergrijzingsvraag op te vangen, wordt dit probleem prominent.”  

Ook QuaWonen verwacht dat de doorstroming zal stagneren. Directeur-bestuurder Rob van den Broeke: “Het treintje 'starter woont in portiekflatje, stroomt door naar eengezinswoning, stroomt door naar levensloopgeschikt appartement' wordt lastiger. Het zijn nu immers vaak senioren die doorstromen naar levensloopgeschikte appartementen. Als dat straks vanwege de ‘passende’ inkomensgrens niet meer kan, zullen meer huishoudens niet verhuizen.” 

Passend toewijzen; het is een mooi uitgangspunt. Maar bij nader inzien zijn aan de regelgeving nadelige gevolgen verbonden voor huurders en woningzoekenden. En naar nu blijkt: ook voor senioren en huishoudens die een aangepaste woning nodig hebben.

12-03-2015 14:52

Rogier Goes

Door Rogier Goes, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Zijn specialiteit ligt op het terrein van wet- en regelgeving en financierings- en huisvestingsbeleid wonen en zorg. 

2018 (7)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)