S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Op naar meer huizen voor wereldburgers!

Het is tijd voor superdiversiteit in wonen, zorg en welzijn! Veranderingen in de zorg, de transitie, de decentralisaties voerden de afgelopen tijden de boventoon. Intussen is er veel gebeurd, ook op het terrein van cultuursensitiviteit. Yvonne Witter, adviseur van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, deelt een greep uit de activiteiten graag met u.

Autisme, flyer van de film 'Iemand zoals ik'

Taboes doorbreken

Op het terrein van het doorbreken van taboes is er een aantal interessante en inspirerende activiteiten geweest. In maart ging de indringende en prachtige film ‘Iemand zoals ik’ van Pauline van Tuyll in première. De film gaat over Birsen Başar, een jonge Turks-Nederlandse vrouw die samen met haar vriend Mehmet naar Turkije reist om het taboe rond autisme te doorbreken. Ook interessant voor ouderen die (klein)kinderen hebben met autisme.

Mishandeling is ook een thema waar oudere migranten niet makkelijk over praten. Deze maand is de Campagne ‘Ouderen in veilige handen’ succesvol afgesloten. Het NOOM (Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten) heeft hier de afgelopen 2,5 jaar samen met de andere ouderenorganisaties, Unie KBO, PCOB en ANBO, en het Ministerie van VWS aan gewerkt. De campagne is onderdeel van het Landelijk ‘Actieplan Ouderen in veilige handen’ van het Ministerie van VWS. Het programma gaat verder en zal zich richten op financiële uitbuiting en ontspoorde mantelzorg. 

De Amsterdamse Welzijnsorganisatie Cabo is in samenwerking met Alzheimer Nederland bezig met het voorbereiden van themagesprekken rond dementie, een ander taboe dat nog altijd doorbroken moet worden.

Cultuursensitieve keukentafel

Eind vorig jaar is de mooie publicatie ‘Wie zorgt voor oudere migranten?’ van Pharos uitgekomen. Hierin staan twee projecten centraal rond de zorg voor oudere migranten. In het eerste project onderzocht het Amsterdams Medisch Centrum (AMC) de toegankelijkheid en het gebruik van zorg- en welzijnsvoorzieningen door oudere migranten. In het tweede project evalueerde het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) of getrainde sleutelfiguren met een migrantenachtergrond een brug kunnen slaan tussen oudere migranten en zorg- en welzijnsvoorzieningen. Dat laatste bleek inderdaad het geval. Niets nieuws onder de zon, maar toch goed om kennis van te nemen en de ervaringen te gebruiken.

Dat geldt zeker voor gemeenten, Wmo-raden en professionals van wijkteams. Gemeenten zijn immers druk bezig met de keukentafelgesprekken. Het is belangrijk dat zij oog hebben voor de culturele verschillen tussen groepen oudere migranten. Tijd nemen om vertrouwen te winnen, inlevingsvermogen hebben en wat kennis van verschillende culturen is geen overbodige luxe maar een voorwaarde voor goede gesprekken. Het NOOM heeft enkele aandachtspunten op een rij gezet voor gemeenten, Wmo-raden en belangenbehartigers.

Superdiversiteit

De term ‘superdiversiteit’ duikt steeds meer op. Deze term is in 2007 geïntroduceerd door de Amerikaanse antropoloog Prof. Dr. Steven Vertovec. Het verwijst naar de veranderende mi-gratiestromen. De term staat voor ‘diversiteit in de diversiteit'. Wat betreft het terrein zorg en welzijn biedt ‘superdiversiteit’ ook een interessant perspectief. In een Belgisch artikel over superdiversiteit van onder anderen Dirk Geldof staat bijvoorbeeld: “Een open houding en diversiteitsbewuste gesprekstechnieken stellen sociaal werkers in staat om steeds de unieke persoon te blijven zien, elke dag opnieuw”. De mens centraal. Een mooie uitgangspunt voor het bieden van zorg die bij het individu past. Dat is zeker van belang voor die beroemde keukentafelgesprekken.

Den Haag is een superdiverse stad: meer dan de helft van de inwoners van Den Haag heeft een andere culturele achtergrond. Ook in andere steden wonen mensen met een grote verscheidenheid aan achtergronden. Het worden zogenaamde ‘majority-minority cities’, net als New York en Londen. Dit houdt in dat de meerderheid van de inwoners bestaan uit allerhande minderheden. Den Haag is er druk mee bezig en heeft De Stedelijke Alliantie opgericht, die uit diverse Haagse organisaties bestaat. Zij trekken sinds 2009 samen op om hun organisaties te interculturaliseren en willen moderne organisaties zijn die in verbinding staan met de veranderende stad. Deze maand is de site ‘Divers Den Haag’ in de lucht gegaan, een initiatief van de Stedelijke Alliantie.

Niet alleen in Den Haag is er aandacht voor diversiteit. In Brabant is Zorggroep Elde bezig met het ‘Wereldhuis’. De locatie Molenweide, oorspronkelijk voor religieuze groepen, wordt omgevormd tot een Wereldhuis waar verschillende culturen en religies elkaar ontmoeten. Bewoners van woon-zorgcentrum Nieuw Beekvliet (voor zorgvragers uit overzeese rijksgebiedsdelen) en Verpleeghuis Şefkat (voor ouderen van met name Turkse en Marokkaanse afkomst) krijgen eveneens een plek in het Wereldhuis.

Eigen initiatief

Bemoedigend zijn zeker ook de initiatieven van oudere migranten zelf. In Utrecht ontwikkelen twee actieve groepen ouderen, een Turkse en Marokkaanse, plannen voor een passend woon- en zorgaanbod voor hun achterban. Zij willen graag bij (klein)kinderen in de buurt wonen en zijn nu in gesprek met partijen om hun wensen te realiseren. Architectenbureau Remake en kennisinstituut Pharos ondersteunen hen daarbij. Eveneens in Utrecht is Attifa actief om samen met oudere migranten een productenpakket te ontwikkelen bestaande uit een woongemeenschap, dagbesteding, een zorghotel en thuiszorg. Bij Woonsaem, Kenniscentrum gemeenschappelijk wonen voor oudere migranten, kloppen steeds meer groepen ouderen aan met een woonwens. Oudere migranten bereiden zich langzamerhand voor op een oude dag hier en nemen stapje voor stapje het heft in eigen handen.

Op naar meer huizen voor wereldburgers!

28-04-2015 14:38

Yvonne Witter

Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2017 (15)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)