S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Morgen wonen zonder zorgen

Waar kan ik dan heen? De ouderen die altijd dachten naar het verzorgingshuis te kunnen gaan als het nodig was, stellen zich die vraag nu de verzorgingshuizen verdwijnen. Maar hoe zit het met de volgende generatie, de generatie die straks ouder wordt? Zij zullen er inmiddels aan gewend zijn dat er tussen thuis wonen en het verpleeghuis een gat is. Het is vooral een kwestie van het bijstellen van verwachtingen.

Vooruitdenken

In het recente advies van de Raad voor de leefomgeving 'Langer zelfstandig wonen een gedeelde opgave van wonen, zorg en welzijn', valt te lezen dat mensen bewuster bezig zouden moeten zijn met het ouder worden en de gevolgen voor het zelfstandig wonen. In het verleden zijn er diverse projecten geweest om ouderen te informeren over woningaanpassingen, zoals de projecten ‘Blijvend thuis in eigen huis’ waar de ouderenbonden een flinke rol in hadden. De landelijke overheid bracht enkele jaren geleden een brochure uit ‘Wat kunt u doen om uw woning toekomstbestendig te maken.’

Het juiste moment

Hoewel heel wat ouderen dankzij de adviezen hun huis hebben aangepast, heeft een groot deel de goede raad terzijde geschoven ‘totdat het nodig is.’ Het blijft voor veel mensen toch lastig om zich echt voor te stellen hoe het is om met fysieke beperkingen te leven. Ga je op tijd verhuizen? Wat is dan het juiste moment? Zijn er dan voldoende alternatieven? Sommige senioren anticiperen goed op de oude dag. Zij verhuizen naar een geschikte woning. Of passen hun huis enigszins aan. Toch is het lastig in te schatten wanneer het een goed moment is en wat je dan moet aanpassen. 

Niet te voorspellen

Binnen een jaar kunnen dingen heel anders zijn. Dan verhuis je naar een plek dichtbij je kinderen en vlakbij de lokale bakker en supermarkt. Maar dan blijken je kinderen een andere baan te hebben gevonden, ver weg. Of word je ineens alleenstaand waardoor het huis toch echt te groot wordt. En dan sluit de supermarkt ook nog terwijl de bakker met pensioen gaat. Of je krijgt zelf een beperking waar je nooit aan gedacht had dat het je zou treffen. Voor hetzelfde geld pas je op je zestigste je huis helemaal aan terwijl je op je negentigste nog steeds fluitend trappen loopt en de tuin onderhoudt. Dat is niet te voorspellen. En welke kosten kun je zelf betalen en welke zouden vergoed kunnen worden en door wie dan? Dat zijn actuele vraagstukken. Steeds meer gemeenten en corporaties maken daar goede afspraken over.

Kleine ingrepen

We weten dat het in alle levensfasen voor veel mensen prettig is om dichtbij voorzieningen te wonen. Dat je met kleine ingrepen en aanpassingen het wooncomfort kunt verhogen. Mijn eigen grootouders verhuisden op hoge leeftijd nog naar een bovenwoning op de derde verdieping, en zonder lift. Dat heeft mijn oma uiteindelijk wel geweten. Vriendinnen kwamen niet meer op visite omdat zij de trappen niet meer op konden komen en zij zelf kwam steeds minder vaak buiten. Een traplift? Daar moest ze niet aan denken. Toch heeft ze er tot op de laatste dag met veel plezier gewoond. Het is niet gek om als zestigjarige na te denken over je eigen ‘woonweg’, eenvoudige aanpassingen te doen en je bewust te zijn van de nieuwe levensfase. Het blijft moeilijk om te weten waar je tegenaan gaat lopen als je ouder wordt en welke aanpassingen dan echt nodig zijn. Hoe zal je leven er over vijf jaar uitzien?

Tools en ondersteuning

Nieuwe senioren zijn zich nu al bewuster van de toekomst. Zij weten dat ze meer zelf moeten regelen. Een groot deel kan dit ook prima. Gemeenten, corporaties, zorg- en welzijnsorganisaties kunnen met vrijwilligers-, ouderen en consumentenorganisaties samen optrekken en mensen informeren en ondersteunen. Waar nodig moeten de betrokken partijen investeren in (technologische) aanpassingen. Er zijn er al veel tools op de markt om mensen te helpen om te bepalen welke aanpassingen nodig zijn, zoals Huistest. Huistest is een internetapplicatie waarmee ouderen hun woning kunnen testen op comfort en veiligheid. Deze applicatie is ontwikkeld in samenwerking met woningcorporaties Elkien en Wonen Zuidwest Friesland. In Breda draait het project ‘Woon Morgen Zonder Zorgen’ voor oudere bewoners. In een workshop vertellen oudere vrijwilligers over allerlei aanpassingen in huis. 

'Wat kan ik zelf doen?'

Deze en vergelijkbare instrumenten, projecten en trajecten bestaan al veel langer maar de tijd ervoor lijkt nu rijper dan ooit. De vraag ‘waar kan ik heen’ zal wellicht ingeruild worden voor: wat kan ik zelf doen? Goede voorlichting, hulp, ondersteuning en betaalbare oplossingen voor iedereen zijn meer dan gewenst! Zodat mensen, jong en oud, kwetsbaar of vitaal, morgen en overmorgen kunnen wonen zonder al te veel zorgen.

Naschrift 
In Breda heeft het project ‘Woon morgen zonder zorgen’ inmiddels geleid tot concreet vervolg, ontstaan vanuit burgerinitiatief in het Bredase dorp Prinsenbeek en in samenwerking met lokaal bedrijfsleven. Met steun van de Rabobank en de Provincie kunnen hier inmiddels ook een aantal nabijgelegen gemeenten gebruik van maken. Zie www.wonenmetgemak.nl 

04-02-2014

Yvonne Witter

Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2018 (7)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)