S M

Hét informatiepunt voor professionals
op het gebied van wonen, welzijn en zorg

Geef mensen met dementie een gezicht en stem

“Geef ons een gezicht en een stem”, zegt de aan Alzheimer lijdende Gerard Cramer in een film die tijdens het congres ‘Moderne Dementiezorg’ op 24 november 2014 wordt getoond. Professor Anne-Mei The, ook aanwezig op het congres van StudieArena, meent ook dat er meer kennis van onderop nodig is om woorden te geven aan de verborgen tragiek van mensen die lijden aan dementie. Maar ook om het leven opnieuw inhoud te kunnen geven, als de diagnose dementie valt. Want dat is mogelijk. Liz Cramer, partner en mantelzorger van Gerard, vindt dat er doe-kracht en denk-kracht nodig is om meer inzicht te krijgen in dementie en om niet weg te glijden in afhankelijkheid. “Niet Alzheimer maar Gerard heeft de regie”, zegt Liz. Er is ook aanpassingskracht nodig om te ontdekken wat je als patiënt nog wél kan. Zo werd Gerard schilder na een leven vol wetenschap. Dat ontdekte hij zelf en is daar uitermate gelukkig mee. Anne Mei The wil verhalen als deze bundelen en opent eind januari een ‘verhalenbank’ om te laten zien dat dementie bij het dagelijks leven hoort.

Verzorgende met bewoner in De Wiekslag. Foto: Willem Mes Photography

Het aantal mensen met dementie neemt de komende jaren toe. Zeker met het huidige beleid zal het aantal thuiswonende mensen met dementie ook toenemen. Dat raakt ons allen. De gemeente, de corporatie, zorg- en welzijnsorganisaties, de buurt, openbaar vervoer, winkels. Dus is het belangrijk om hierop in te spelen. Er zijn nu al vijftig gemeenten actief bezig met dementievriendelijke gemeenschappen

Anticiperen

Ook corporaties anticiperen op de ontwikkeling. Bij corporatie Woonbedrijf Eindhoven krijgen vaklieden een opleiding gericht op het signaleren van diverse mogelijke problemen rond huurders met dementie. Het opleiden van huismeesters, brandweerlieden over deze thematiek zou zeker vruchten afwerpen. Corporatie Wonen Limburg doet onderzoek naar het thema onder de leefbaarheidsmedewerkers en zij hebben aangegeven behoefte te hebben aan informatie en tips voor huurders maar zeker ook voor andere huurders die geconfronteerd worden met een buurtbewoners met dementie. Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg ontwikkelde onder meer de brochure ‘Huurders met dementie voor corporaties’ en de ‘Toolkit Dementievriendelijk Ontwerpen’. Net als de handreiking ‘Comfortabel wonen met dementie’ van Platform31 is de toolkit een bruikbaar instrument om de woningen en woonomgeving zo dementievriendelijk mogelijk in te richten.

Schatkist

Mantelzorgers komen tot oplossingen die professionals niet altijd hebben kunnen bedenken. Zo ontdekte de zoon van een vader met dementie dat de bevestiging van tie-wraps aan de bril een oplossing is voor het steeds zoekraken. En een dochter kocht voor haar moeder met dementie een veel groter televisiescherm, omdat zij ontdekte dat zij daar heel rustig van wordt. Sinds deze aanschaf belt haar moeder haar niet meer om de haverklap. In het magazine ‘Het geheim van de Schatkist’(1) staan soortgelijke verhalen over mantelzorgkracht en de vindingrijkheid van mantelzorgers. Het is buitengewoon waardevol deze tips en ervaringen te gebruiken om zorg voor mensen met dementie en hun naasten te vergemakkelijken.

DemenTalent

Zorgorganisaties kunnen mensen met dementie een ‘verrijkte’ omgeving aanbieden waar zij uitgenodigd worden te bewegen, de zintuigen te gebruiken, met muziek bezig te zijn, naar buiten te gaan en vooral hun talenten te gebruiken. Zo bedacht Daphne Mensink tijdens haar werk bij de zorggroep Apeldoorn het project ‘DemenTalent’. Mensen met dementie doen vrijwilligerswerk en verrichten activiteiten waar zij goed in zijn en plezier in hebben. Het blijkt een enorm succes. Joop Papane en Leen Sneeuw zijn twee vrijwilligers met dementie die meedoen aan ‘DemenTalent’. Op het congres vertellen zij hun verhaal. “Je telt nog mee. Je kunt nog wat”, zegt Joop, die een bijdrage levert aan het beheer van het bos. Leen is voetbaltrainer en rijdt 20 kilometer heen en weer om zijn vrijwilligerswerk te kunnen doen. 

Het vereist een omslag in het denken over mensen met dementie. Mensen met dementie en hun naasten moeten bij activiteiten betrokken worden, hun verhalen en informatie zijn van grote waarde. Dementie hoort bij het dagelijks leven. “Er is namelijk nog een toekomst voor ons”, zegt Leen.

(1) 'Het geheim van de Schatkist' is een coproductie van de provincie Gelderland, de gemeenten Nijmegen en Wijchen, Spectrum, seniorennetwerk Swon, Stichting Welzijn Lochem, corporatie Talis, ZZGzorggroep en Kicun Advies.

27-11-2014 15:19

Yvonne Witter

Door Yvonne Witter, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Binnen het Kenniscentrum richt zij zich op de thema's: Lokale Kracht, woonvariaties, kleurrijk wonen, welzijn en zorg en buur(t)projecten.

2018 (8)

2017 (16)

2016 (13)

2015 (19)

2014 (13)

2013 (16)

2012 (16)

2011 (5)

2010 (3)