Zorg op afstand via beeldschermcontact. Foto: Chris Pennarts.

NZA: Zorg op Afstand blijft declarabel

Zorg-op-afstand is zorg waarbij gebruik wordt gemaakt van moderne communicatietechnieken zoals videocommunicatie. De afgelopen jaren is hiermee succesvol geëxperimenteerd. Daarom hebben NZa, VWS en ActiZ afgesproken deze vorm van zorg op te nemen in de reguliere bekostiging. Deze nieuwe regeling wordt de komende tijd ontwikkeld en zal vanaf 2012 in werking treden. In de tussentijd kunnen lopende projecten worden voortgezet op basis van de huidige experimentele regeling (die formeel medio dit jaar beëindigt) en kunnen nieuwe initiatieven worden gestart m.b.v. de NZa-beleidsregel Innovatie.

Voordelen van Zorg-op-afstand

Inzet van moderne communicatiemiddelen blijkt in de zorg voor mensen in de care en precare vele voordelen te hebben. De communicatie tussen betrokkenen in het zorgproces verbetert en daardoor ook de zorg en het zorgproces. Mensen die er gebruik van maken, zijn erg tevreden. Cliënten voelen zich zekerder met dit systeem in huis en problemen worden eerder gesignaleerd. Dit ondersteunt zelfzorg en resulteert in minder opnames in ziekenhuis, verpleeg- of verzorgingshuizen. Ook de betrokken zorgverleners zijn enthousiast over deze vorm van zorg.

Zorg-op-afstand wordt nu nog bekostigd via het experiment screen-to-screen. Dat experiment loopt echter medio van dit jaar af. Op 24 maart 2010 heeft overleg plaats gevonden tussen VWS, NZa en ActiZ over de ontwikkeling van zorg-op-afstand en de bekostiging ervan na het screen-to-screen-experiment.

Allereerst hebben alle drie ActiZ, NZa en VWS- uitgesproken zorg-op-afstand en de verdere ontwikkeling ervan belangrijk te vinden en deze te willen ondersteunen en mogelijk maken. Voor VWS vormt zorg-op-afstand één van de noodzakelijke innovatierichtingen om er voor te zorgen dat in de toekomst de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg behouden kunnen worden. Zorg-op-afstand kan als onderdeel van de zorg veel gaan betekenen voor de zelfstandigheid en de emancipatie van de zorgvrager. In het licht van toekomstige tekorten op de arbeidsmarkt kan het een bijdrage leveren aan de capaciteit van de zorg.

Programma Zorg-op-afstand

ActiZ heeft de ontwikkeling van zorg-op-afstand altijd bevorderd. Er is een programma zorg-op-afstand via welke zorgorganisaties worden ondersteund bij de invoering ervan. Zo bestaat binnen het programma een netwerk van zorgorganisaties, waarin kennis wordt gedeeld en verdiept. Zo is er een toolkit met instrumenten, die zorgorganisaties kunnen gebruiken bij invoering van zorg-op-afstand. Ook is er een monitor via welke de ontwikkeling wordt gevolgd.

Brede zorgarrangementen

Tijdens het overleg van 24 maart j.l. waren VWS, NZa en ActiZ het er voorts over eens, dat zorg-op-afstand uiteindelijk onderdeel moet worden van de reguliere zorgverlening.  En dat de reguliere bekostiging van de zorg daarop moet worden afgestemd. En daarbij gaat het dan niet alleen om de AWBZ. De ervaring leert immers dat arrangementen met zorg-op-afstand nog meer voordeel opleveren wanneer deze uit meer dan alleen langdurige zorg diensten bestaan, omdat dan

  • beter kan worden aangesloten bij de behoeften en wensen van de mensen om wie het gaat, en integratie van zorgverlening kan worden bevorderd;
  • de moderne communicatiemiddelen voor meer diensten en producten kunnen worden gebruikt en ook de kosten ervan over meer gebruikers kunnen worden gespreid.

Die brede arrangementen zullen niet alleen uit de AWBZ, maar ook uit de WMO en Ziektekostenverzekering moeten worden bekostigd. Binnen het ActiZ-programma zorg-op-afstand worden daarvoor parallelle trajecten gevolgd.

Bekostiging ex AWBZ

In het overleg van 24 maart 2010 is door partijen geconstateerd, dat een bekostigingssystematiek, waarbij op basis van iemands indicatie één bedrag/budget als vergoeding voor alle diensten en producten ex AWBZ wordt vastgesteld, goede mogelijkheden biedt voor bekostiging van het AWBZ-deel in die brede arrangementen. Prestatiebeschrijvingen met een daarbij behorende tarief vormen een goede stap in deze richting.

Binnen het programma en het netwerk zorg-op-afstand wordt op dit moment gewerkt aan die brede arrangementen. Daaruit kunnen dan prestatiebeschrijvingen met tarieven voor de, ten laste van de AWBZ komende diensten en producten uit die brede arrangementen worden afgeleid.

In het overleg is afgesproken, dat ActiZ voor het einde van 2010 ter zake voorstellen aan NZa en VWS zal doen. In 2011 beoordeelt de NZa de voorstellen, zodat vanaf 1 januari 2012 zorg-op-afstand structureel binnen de AWBZ wordt bekostigd.
De monitorpeiling zorg-op-afstand, die eind 2010 plaats vindt, zal dit voorbereidings- en besluitvormingsproces met gegevens kunnen ondersteunen.

Overgangsregime

Om deze planning mogelijk te maken heeft het bestuur van de NZa op 6 april j.l. besloten, dat alle zorgaanbieders die onder het experiment screen-to-screen vallen, tot 1 januari 2012 de kosten van zorg-op-afstand conform de betreffende regeling kunnen blijven declareren. Omdat het experiment is afgesloten, kunnen echter geen nieuwe zorgorganisaties meer toetreden. Zorgorganisaties die tussen nu en 1 januari 2012 willen starten met zorg-op-afstand kunnen daartoe gebruik maken van de NZa beleidsregel Innovatie. Ook kunnen zij volop meedoen met het programma en het netwerk zorg-op-afstand.

Daarnaast blijft de beleidsregel zorginfrastructuur van kracht. Zorgorganisaties kunnen die gebruiken ter bekostiging van de investeringen in de techniek, nodig voor zorg-op-afstand. Overigens is ActiZ op dit moment in overleg met andere brancheorganisaties over verbreding van het programma en het netwerk zorg-op-afstand tot de hele care. Naar het zich laat aanzien heeft zorg-op-afstand dezelfde voordelen voor alle mensen in de care (en precare). Samenwerking bij de ontwikkeling ligt dan voor de hand.

Meer informatie

09-04-2010