
ActiZ houdt zich al enkele jaren intensief bezig met de ontwikkeling van zorg op afstand; de audiovisuele communicatie tussen zorgverleners en cliënten. Samen met leden en partners van ActiZ wordt er gewerkt aan het programma Zorg op afstand, altijd dichtbij. Naar aanleiding van het ZIP-event 2009 vroeg het ZorgInnovatiePlatform (ZIP) aan adviseur Inge Borghuis van ActiZ naar de ervaringen hiermee.
Borghuis legt uit hoe het begon: "In eerste instantie hebben we ons gericht op de financiering, want er was alleen steun voor traditionele zorg. Deze inzet heeft een paar jaar geleden geleid tot de experimenteerregeling screen to screen zorg."
De experimenteerregeling maakte de weg vrij voor het ontwikkelen van concepten voor zorg op afstand. Borghuis zegt het volgende over de rol van de techniek: "Technisch is alles mogelijk, maar zorg er vooral voor dat die techniek ondersteunend is aan het zorgproces. Zorg moet leidend zijn. Maak het voor de mensen die ermee moeten werken. We hebben het hier vaak over cliënten met een gemiddelde leeftijd van 80 jaar en ook het verzorgend personeel is doorgaans niet erg technisch onderlegd. Er zijn nu enkele goede concepten ontwikkeld, die technisch goed werken. Wij hebben momenteel zon 1500 aangesloten cliënten, maar dat is natuurlijk niet veel. We gaan nu dus vooral werken aan de opschaling."
ActiZ zorgt er ook voor dat zorgaanbieders die aan zorg op afstand doen elkaar kunnen ontmoeten. Het netwerk bestaat momenteel uit 15 aanbieders die aan kennisuitwisseling doen. "Dat is bijzonder, want je merkt toch dat door de marktwerking partijen terughoudend zijn om kennis te delen," aldus Borghuis. "Kennisdeling is dan ook een voorwaarde tot toetreding tot het netwerk, Daarnaast moet een partij die mee wil doen al een systeem hebben voor zorg op afstand, daar cliënten op aangesloten hebben en meedoen aan de screen tot screen regeling."
Om organisaties vertrouwd te laten raken met zorg op afstand heeft ActiZ een toolkit gemaakt. "Zorg op afstand is immers zo nieuw, er zijn geen protocollen of standaarden, geen opleidingsmateriaal of casuïstiek te verkijgen. Daarom hebben wij een toolkit ontwikkeld, die iedereen kan bestellen. De toolkit bevat materiaal voor zowel verpleegkundigen als het management: casuïstiek, achtergrondinfo, films, een checklist, een implementatieplan en veel informatie over de techniek."
Maar wat vinden de mensen die zorg op afstand gebruiken er van? Borghuis reageert enthousiast: "Cliënten zijn heel blij met zorg op afstand. Zij willen dit niet kwijt, ze voelen zich veiliger thuis en hebben gevoel dat ze langer thuis kunnen wonen. Ook mantelzorgers voelen zich meer ondersteund. Onder de verpleegkundigen en verzorgenden was aanvankelijk wat weerstand te voelen, maar zodra ze zien dat cliënten er blij mee zijn willen ze niet meer zonder. De resultaten zijn dus heel positief." Al deze resultaten zijn na te lezen in de onderzoeksrapporten van het Nivel en van de Universiteit van Amsterdam.
"Maar we hebben nog een hoop te doen", vervolgt Borghuis. "Ten eerste is er de opschaling, dat is altijd lastig. Je kunt het niet alleen, daarom moeten we samenwerken met andere partijen zoals de gemeente. En daarnaast is er de financiering: de screen to screen regeling loopt binnenkort af en er is nog geen uitzicht op structurele financiering. We gaan daar dan ook over in gesprek met de NZa en ministerie van VWS."
Borghuis concludeert: "Zorg op afstand moet gewoon integraal onderdeel worden van zorgaanbod en financiering. Je moet scholing, protocollen en, draagvlak binnen organisatie ontwikkelen. Dat is een intensief proces, toch komen we hier niet onderuit. Zorg op afstand is de toekomst!"
Borghuis plaatst tenslotte nog een oproep: "ActiZ is op zoek naar visionaire bondgenoten om zorg op afstand op te schalen en breed te implementeren."
Bron: ZorgInnovatiePlatform
30-06-2009