Gerelateerd

Cliëntenraad Amerhorst

Vervangende nieuwbouw

De Amerhorst is een woonzorgcentrum voor 83 bewoners, bestaat meer dan 40 jaar en is functioneel verouderd. De Amerhorst is sinds 2008 onderdeel van de Amaris Zorggroep. Amaris bestaat uit 10 zorginstellingen in de regio's Gooi- en Vechtstreek en Eemland. Van 2007 tot en met 2009 ontwikkelde De Amerhorst plannen met een lokale woningcorporatie. De plannen konden echter niet gerealiseerd worden. Daarom is er nu sprake van een nieuw plan: vervangende nieuwbouw op de huidige locatie. Zo zijn er twee fasen: de fase met de woningcorporatie (2007-2009) en de fase van zelfstandige ontwikkeling (vanaf 2010).

Aan tafel zitten de heren Van den Bogaardt (sinds 2008 lid van de lokale en centrale cliëntenraad), Van Hardeveld (vanaf dit jaar directeur van De Amerhorst) en Den Ouden, bestuurder van Amaris Zorggroep. Gedreven vertellen onze gesprekspartners over de dynamiek bij de ontwikkeling van De Amerhorst, de leerervaringen en de nieuwe start bij de planvorming voor vervangende nieuwbouw.

Onrust door onvoldoende communicatie

De tijd van planontwikkeling met de woningcorporatie was een periode waarin de gemeente Amersfoort het programma Amersfoort Vernieuwt presenteerde en de gemeente forse ambities rond woonservicezones had. De Amerhorst zou samen met diverse (para)medische voorzieningen onderdeel worden van een wijkservicecentrum. Onduidelijkheden rond de samenwerking met de woningcorporatie en de positie van De Amerhorst in de woonservicezone veroorzaakten onrust bij de cliëntenraad. In deze fase praatte de cliëntenraad zelfs eigenstandig met de wethouder. Dit tekende de situatie: er was veel onduidelijkheid over de wensen van de gemeente, de mogelijkheden van de woningcorporatie en de plaats van De Amerhorst bij alle ontwikkelingen.

Samen het Programma van Eisen verbeteren

In deze fase van onduidelijkheid zag de cliëntenraad ook een eerste Programma van Eisen voor de nieuwe Amerhorst. De cliëntenraad erkende op dat moment dat de eigen deskundigheid onvoldoende was om een volwaardige partij te kunnen zijn bij de besprekingen hierover. Daarom zijn twee lokale deskundigen bereid gevonden om de cliëntenraad te ondersteunen en is deskundigheid via de bouwpool van LOC, Zeggenschap in zorg betrokken. Vervolgens benadrukte de cliëntenraad het belang van gezamenlijke visieontwikkeling inclusief beschouwingen over de toekomst en inzicht in de marktvraag, vóórdat bouwplannen gemaakt werden. Als vervolg hierop hebben management en cliëntenraad onder leiding van een extern adviesbureau enkele sessies belegd om de wensen voor een betere onderbouwing van het Programma van Eisen te realiseren. Dit werkte goed: management en cliëntenraad raakten weer on speaking terms. De directeur geeft bovendien aan dat de cliëntenraad goed kan functioneren omdat zij voldoende kennis van zaken heeft.

Een nieuwe start met heldere afspraken

De onderbouwing van het programma van eisen was afgerond. Tegelijkertijd werden de samenwerking met de corporatie en de focus op ontwikkeling van De Amerhorst in de wijk stilgelegd. Dit betekende een nieuwe start voor de ontwikkeling van de nieuwe Amerhorst. Management en cliëntenraad hebben op dat moment bewust leermomenten uit het voorgaande proces op een rij gezet. Dit resulteerde in een plan van aanpak met daarin een goede overlegstructuur met de cliëntenraad, een heldere fasering met beslismomenten en het samen herschrijven van alle eerdere stukken (visiedocument, marktanalyse), gericht op de nieuwe situatie. Het erkennen van de verschillende rollen en verantwoordelijkheden van management en cliëntenraad kreeg veel aandacht. Er kan immers spanning zitten tussen de wensen van huidige en toekomstige cliënten en die van de organisatie. Ook krijgen zowel formele beslismomenten als informele inbreng via de cliëntenraad een rol en is daarmee sprake van een tweesporenbeleid.

Nu samen aan de slag

Hoewel de nieuwbouw nog lang niet gereed is, ligt er nu een stevige basis onder de samenwerking tussen de cliëntenraad en de organisatie. Er is een stuurgroep met de bestuurder, een projectgroep met de directeur en vier werkgroepen. Deze werkgroepen houden zich bezig met kleinschalig wonen, functies en voorzieningen in en rond het gebouw, het gebouwconcept en transmurale zorg. De cliëntenraad is met twee personen in elke werkgroep vertegenwoordigd. Hiermee zijn continuïteit en verdeling van de werkdruk gegarandeerd. De cliëntenraad wordt in belangrijke mate ondersteund door de LOC-bouwpool en kan extra ondersteuning inschakelen als dat gewenst is. Partijen zijn extra gemotiveerd omdat zij beseffen dat het gebouw straks neergezet wordt conform een goed doordacht en overeengekomen programma van eisen.

Aanbevelingen

• Zorg voor voldoende deskundigheid binnen de cliëntenraad, bijvoorbeeld door het betrekken van lokale experts of de bouwpool van LOC Zeggenschap in zorg.
• Zorg er als cliëntenraad voor dat je goed weet wat er bij bewoners en de omgeving speelt. Daar kan de organisatie zn voordeel mee doen, ook omdat op die manier de vertegenwoordiging van de achterban gelegitimeerd is.
• Formuleer als cliëntenraad een duidelijke visie op wonen en zorg en gebruik die als basis voor de inbreng bij het Programma van Eisen.
• Faciliteer als organisatie de cliëntenraad bij het verwerven van de deskundigheid.
• Zorg voor nabijheid als bestuurder en directeur, heb een luisterend oor. En: blijf de visie en maatschappelijke doelstellingen uitdragen.
• Maak als bestuurder duidelijk waarom keuzes gemaakt worden en doe dit in taal die bewoners begrijpen.
• Respecteer als cliëntenraad en management elkaars positie, kennis en verantwoordelijkheden.
• Maak duidelijke afspraken over overlegstructuur, verantwoordelijkheden en fasering van besluitvorming en adviesmomenten.
• Betrek de cliëntenraad formeel én informeel.

Utrecht, 6 juli 2011

Meer informatie

• Download deze pagina over de Case Amerhorst (pdf, 40 kB)
• Case St. Jozef (pdf, 65 kb) of online
• Case Wissehaege (pdf, 42 kB) of online
• Case Sutfene (pdf, 40 kB) of online
• Case Zorggroep Groningen (pdf, 40 kB) of online